راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ١٨٧ - تمثيل در روايات

عطرفروش است اگر از عطرش به تو نبخشد، از بوى عطرش بهره‌مند شوى.

٦. مثل دانشمندان: قال رسول‌اللَّه ٦: «ان مثل العلماء فى‌الارض كمثل النجوم فى السماء يهتدى بها فى ظلمات البرّ و البحر»[١] همانا مثل دانشمندان در زمين، مانند ستارگان آسمان است كه در تاريكى‌ها خشكى و دريا به وسيله آن‌ها هدايت حاصل مى‌شود.

٧. مثل برادر دينى: «مثل الاخوين مثل اليدين تغسل احدهما الاخرى»[٢]

دو برادر (دينى) همچون دو دست باشند كه يكى ديگرى را بشويد.

٨. مثل حريص به دنيا: قال الباقر ٧: «مثل الحريص على الدنيا مثل دودة القزّ كلما ازدادت من القزّ على نفسها لفّاً كان ابعد لها من الخروج حتى تموت غمّاً»[٣]

مثل حريص بر دنيا همانند كرم ابريشم است كه هر اندازه بر اطراف خود تار بتند او را از بيرون آمدن باز دارد تا از روى اندوه بسيار بميرد.

٩. مثل نمازهاى پنج گانه: قال رسول‌اللَّه ٦: «مثل الصلوات الخمس كمثل نهر جار عذب على باب احدكم يغسل فيه كلّ يوم خمس مرّات فما يبقى ذلك من الدّنس»[٤] مثل نمازهاى پنجگانه همچون نهرى است كه آب گواراى آن بر جلو در خانه يكى از شما جارى باشد و هر روز پنج مرتبه خود را در آن بشويد و هيچ آلودگى از وى به جاى نماند.

١٠. مثل تعليم علم در كودكى: قال رسول‌اللَّه ٦: «مثل الذى يتعلّم فى صغره كالنقش فى الحجر و مثل الذى يتعلّم فى كبره كالذى يكتب على الماء»[٥]

[١] - بحارالانوار، ج ٢، ص ٢٥

[٢] - نهج‌الفصاحه، ص ٥٦٦

[٣] - كافى، ج ٢، ص ٣١٦

[٤] - كنزالعمال، ج ١، ص ٢١٩١

[٥] - كنزالعمال، ج ١٠، ص ٢٤٩