راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ٢٥٠ - حقيقت قرب به خداوند

اعتبارى. حركت انسان به سوى خدا يك حركت آگاهانه و اختيارى است كه نتيجه آن بعد از مرگ ظاهر مى‌گردد. از آغاز وجود اين حركت شروع مى‌شود و تا هنگام مرگ ادامه دارد. بنابراين، قرب به خدا هم يك امر واقعى است. بندگان شايسته الهى واقعاً به خدا نزديك مى‌شوند و بندگان غير صالح و گنهكار واقعاً از خدا دورند. بنابراين بايد ديد معناى قرب به خدا چيست؟

حقيقت قرب به خداوند

قرب به خداوند از قرب‌هاى متعارف نيست، بلكه نوع ديگرى است كه مى‌توان آن را قرب كمالى و درجه وجودى ناميد. براى روشن شدن مطلب به يك مقدمه اشاره مى‌كنيم:

در كتب حكمت و فلسفه اسلامى به اثبات رسيده كه وجود و هستى حقيقتى است مشكك و داراى مراتب و درجات مختلف وجود كه مانند نور است كه مراتب شديد و ضعيف دارد. پايين‌ترين مرتبه نور مثلًا يك وات نور است تا عالى‌ترين مراتب نور كه آن هم چيزى جز نور نيست در بين مرتبه اعلا و پايين، مراتبى از نور وجود دارد كه همه نور هستند و تفاوت آن‌ها به شدّت و ضعف مى‌باشد.

وجود هم به همين گونه داراى مراتب مختلفى است كه تفاوت آن‌ها به واسطه شدت و ضعف مى‌باشد. پايين‌ترين مراتب وجود طبيعت و ماده است و عالى‌ترين مراتب وجود، ذات مقدّس خداوند است كه از جهت كمال وجودى غير متناهى است. در بين اين دو مرتبه درجاتى از وجود داريم كه تفاوت آن‌ها نيز به واسطه شدت و ضعف مى‌باشد. پس، از اين‌جا روشن مى‌شود كه وجود هر چه قوى‌تر و درجه‌اش بالاتر باشد به همان نسبت به ذات خداوند نزديك‌تر