راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ٢٤٩ - معناى قرب به خداوند

از اين دو قسم نخواهد بود زيرا خداوند در ظرف زمان و مكان واقع نمى‌شود تا چيزى نسبت به او قرب زمانى يا مكانى داشته باشد بلكه خداوند خالق زمان و مكان و محيط به آن‌هاست.

قرب مجازى: گاهى مى‌گويند فلان شخص به فلان شخص قريب و نزديك است. مقصودشان اين است كه مورد احترام و علاقه مى‌باشد و به تقاضاهايش ترتيب اثر مى‌دهد. اين نوع نزديكى، قرب مجازى و اعتبارى و تشريفاتى است نه حقيقى. آيا قرب بنده به خدا مى‌تواند از اين قسم باشد يا نه؟

البته اين مطلب صحيح است كه خداوند به بندگان شايسته‌اش علاقه و محبت دارد و خواسته‌هاى آن‌ها را اجابت مى‌كند، لكن قرب خداوند به بنده را از اين نوع نمى‌توان دانست؛ زيرا در علوم عقليه به اثبات رسيده و آيات و احاديث هم دلالت دارند كه حركت ذاتى انسان و مسير و صراط مستقيم او امورى واقعى و حقيقى هستند نه اعتبارى و مجازى. رجوع به خداوند هم كه در آيات قرآن آمده حقيقت دارد و نمى‌تواند اعتبارى باشد. از باب نمونه خداوند در قرآن مى‌فرمايد: «من عمل صالحاً فلنفسه و من اساء فعليها ثم الى ربكم ترجعون»[١] هر كس عمل صالحى انجام دهد سودش به خود او خواهد رسيد و هر كس عمل زشتى مرتكب شود به زيان خودش عمل كرده، آن‌گاه همه شما به سوى پروردگارتان رجوع خواهيد كرد يا اين‌كه مى‌فرمايد: «الذين اذا اصابتهم مصيبة قالوا انا للَّه‌و انا اليه راجعون»[٢] كسانى كه به هنگام مصيبت مى‌گويند: ما مملوك خدا هستيم و به سوى او رجوع خواهيم كرد.

به هر حال رجوع الى اللَّه و استكمال نفس، امورى واقعى هستند نه‌

[١] - جاثيه، ١٥

[٢] - بقره، ١٥٦