راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ٢٤ - حساسيت تربيت

خود همّت ندارند كه چراغ عقل را با شعله علم روشن كنند تا از غذاى آلوده مصون بمانند و دچار عوارض نادانى و گناه در عقايد و اعمال خود نشوند؟»

كرامت نفس‌

قال على ٧: «و اكرم نفسك عن كل دنية و ان ساقتك الى الرغائب فانّك لن تعتاض بما تبذل من نفسك عوضاً و لا تكن عبد غيرك و قد جعلك اللَّه حرّاً»[١]

حضرت على ٧ به فرزندش امام مجتبى ٧ مى‌گويد: «كرامت نفس خود را محافظت نما و از هر خوارى و ذلّتى بپرهيز، هر چند آن پستى و زبونى وسيله رسيدن به آرزوهايت باشد، زيرا در برابر آنچه از سرمايه نفس خود مى‌دهى، هرگز عوضى كه با آن مساوى باشد به دستت نخواهد رسيد و بنده دگرى مباش كه خداوند تو را آزاد آفريده است.

حساسيت تربيت‌

در حساسيت تربيت همين بس كه بدانيم سرو كار ما با نفسى است كه پيامبر اكرم ٦ در نيمه‌هاى شب با چشم گريان عرض مى‌كرد: «الهى لا تكلنى الى نفسى طرفة عين ابداً»[٢]. و حضرت سجاد ٧ از شرّ نفس، به درگاه الهى شكايت مى‌كرد و مى‌گفت: «الهى اليك اشكو نفساً بالسوء امّاره»[٣] «خدايا از دست نفسى كه به بديها سوق مى‌دهد به درگاه تو شكايت مى‌برم.»

حال جاى اين سؤال است كه آيا با نفسى كه پيامبر اكرم ٦ يك لحظه خود را از شر آن در امان نمى‌بيند و امام سجاد ٧ از آن شكايت مى‌كند مى‌توان‌

[١] - نهج‌البلاغه، نامه ٣١

[٢] - بحارالانوار، ج ٨١، ص ٢٤٣

[٣] - مفاتيح الجنان، مناجات الشاكين