راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ٧٤ - مراقبه

كه بين او و عملش فاصله زيادى باشد. «ما يلفظ من قول الالديه رقيب عتيد».

هيچ سخنى را بر زبان نياورده جز اين‌كه (براى ثبت آن) فرشته‌اى حاضر و مراقب است.

قال على ٧: «رحم اللَّه عبداً راقب ذنبه و خاف ربّه»[١] خداوند رحمت كند بنده‌اى را كه مواظب نفس خويش باشد (گناه نكند) و از خداوند خود بترسد.

غزالى گويد: شخص مراقب بايد به حركات و سكنات خود توجه كند ببيند آيا كارهاى او براى خداوند است يا براى هوا و هوس، و كم‌ترين چيزى كه به آن مى‌رسد اين است كه بداند اگر آن كار مباح است و لكن مقصود نيست آن را ترك كند چرا كه پيامبر مى‌فرمايد: «من حسن اسلام المرء تركه ما لا يعنيه»[٢]

قال رسول اللَّه ٦: «عّودوا قلوبكم الترقب و اكثروا التفكر و الاعتبار»[٣] دل هايتان را به انتظار و مراقبت عادت دهيد و بسيار بيانديشيد و پند گيريد.

مرحوم فيض كاشانى مى‌فرمايد مراقبت دو قسم است:

١. مراقبت كسانى كه به پايه تقرب رسيده‌اند و از مقربين محسوب مى‌شوند؛ به اين است كه از عظمت و جلال خدا كاملا مراقبت مى‌كنند و قلب را مستغرق جلال او مى‌دانند و از هيبت او شكسته حالند و نمى‌توانند به ديگرى توجه كنند و اين افراد كسانى‌اند كه به غير از خدا نظرى ندارند و خداوند كارهاى ديگر آنان را كفايت مى‌كند.

٢. مراقبت مردم پرهيزكار كه اصحاب يمين‌اند و آن‌ها مردمى هستند كه كاملًا مى‌دانند خدا از ظاهر و باطنشان با خبر است و ملاحظه جلال و جمال او آنان ا به وحشت نيانداخته و دل‌هاشان به حد اعتدال باقى است و از هر عملى‌

[١] - غرر

[٢] - محجة البيضاء، ج ٨، ص ١٦٢

[٣] - كنزالعمال، ج ٣، ص ١٠٦