راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ١٧١ - فضيلت علم در قرآن

كه هفت آسمان را آفريد و از زمين نيز همانند آن را؛ فرمان او در ميان آن‌ها پيوسته نازل مى‌شود تا بدانيد كه خداوند بر هر چيز تواناست.

فضيلت علم در قرآن‌

١. اهميت علم: قرآن تا آن‌جا به تحصيل علم و دانش اهميت قايل شده كه مسلمانان را ملزم مى‌سازد كه همه در ميدان جنگ شركت نكنند، بلكه گروهى بمانند و معارف اسلامى را بياموزند. «و ما كان المؤمنون لينفروا كافّة فلولانفر من كل فرقة منهم طائفة ليتفقهوا فى الدين و لينذروا قومهم اذا رجعوا اليهم لعلّهم يحذرون»[١] شايسته نيست مؤمنان همگى (به سوى جهاد) كوچ كنند چرا از هر گروهى طايفه‌اى از آنان كوچ نمى‌كنند و (طايفه‌اى بماند) تا در دين (و احكام و معارف اسلام) آگاهى پيدا كنند و به هنگام بازگشت به سوى قوم خود آن‌ها را انذار نمايند تا از (مخالفت فرمان پروردگار) بترسند و خوددارى كنند.

٢. هدف از بعثت انبيا تعليم دانش و تربيت: قرآن مى‌فرمايد: «كما ارسلنا فيكم رسولًا منكم يتلوا عليكم آياتنا و يزكيكم و يعلمكم الكتاب و الحكمة و يعلمكم ما لم تكونوا تعلمون»[٢] رسولى در ميان شما از نوع خودتان فرستاديم تا آيات ما را بر شما بخواند و شما را تزكيه كند و كتاب و حكمت بياموزد و آنچه نمى‌دانستيد به شما ياد دهد.

٣. تقرّب به خداوند متناسب با درجات علم: قرآن مى‌فرمايد: «يرفع اللَّه الذين آمنوا منكم و الذين اوتوا العلم درجات»[٣] خداوند متعال كسانى را كه از علم بهره دارند درجات عظيمى مى‌بخشد اگر براى مؤمن درجه است، براى مؤمن عالم درجات خواهد بود. منظور از بالابردن درجات قطعاً بالا بردن مكانى نيست بلكه بالا بردن از نظرمقام قرب پروردگار است.

مرحوم علامه طباطبايى مى‌فرمايد از آيه استفاده مى‌شود كه مؤمنان دو گروه هستند: مؤمنان عالم، مؤمنان غيرعالم ومؤمنان عالم برتر و بالاتر هستند

[١] - توبه، ١٢٢

[٢] - بقره، ١٥١

[٣] - مجادله، ١١