راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ١٤١ - اهميت عقل

جايگاه عقل در احاديث‌

اهميّت عقل‌

در روايات به مسأله عقل و خرد توجه و عنايت خاصّى شده به حدى كه آن را يكى از دو حجت و دليل براى انسان معرفى نموده‌اند. امام كاظم ٧ مى‌فرمايد: «ان للَّه‌على الناس حجّتين حجّة ظاهرة و حجّة باطنة و اما الظاهرة فالرسل و الانبياء و الائمة و اما الباطنة فالعقول»[١]

در كتاب غرر الحكم بيش از ٢٣٠ حديث از فضيلت و عظمت عقل سخن به ميان آمده‌است حضرت على ٧ تعبيرات مختلف و شيوايى در اهميت و ارزش عقل بيان مى‌دارد از جمله:

١. «الانسان بعقله» معيار انسانيت به عقل است.

٢. «كمال الانسان العقل» كمال انسانيت به عقل است.

٣. «افضل النعم العقل» برترين نعمت‌ها عقل است.

٤. «العقل صديق محمود» عقل دوستى ستايش شده است.

٥. «صديق كل امرء عقله و عدوّه جهله» دوست هر انسانى عقل اوست و دشمن او جهلش مى‌باشد.

٦. «قيمة كل امرء عقله» ارزش هر شخصى به اندازه عقل اوست.

٧. «ما قسم اللَّه سبحانه بين عباده شيئاً افضل من العقل» هيچ موهبت و نعمتى را خداوند بين بندگانش تقسيم نكرده كه بهتر و برتر از عقل و خرد باشد.

[١] - كافى، ج ١، ص ١٩