پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٥٠ - ج ارائه راه صحيح فهم دينى

به خدا سوگند كه سخنى از رأى و قياس در دين خدا بر زبان نخواهم راند.

امام صادق عليه السّلام در جواب او فرمودند: هرگز، حبّ رياست تو را امان نمى‌دهد.

همچنانكه پيشينيان تو را نيز به حال خود نگذاشت‌[١].

اين‌چنين بود كه امام صادق عليه السّلام موضعى محكم و بدون سازش در برابر اين‌چنين ديدگاه‌هايى كه براى اسلام بسيار خطرناك بودند اتخاذ كرد. آن حضرت با فعاليت بى‌امان خود از گسترش اين افكار جلوگيرى كرده و عناصرى را كه اين افكار نفوذى را پذيرفته بودند به بحث فرا مى‌خواند تا باورهاى غلط آنان را تغيير دهد.

مى‌بينيم كه امام عليه السّلام در برابر ابن ابى ليلى كه قاضى رسمى حكومت اموى بوده و پيش از ابى حنيفه مطابق رأى خود فتوا مى‌داده است موضع سختى گرفته‌اند. او در حالى‌كه سعيد بن ابى الخضيب همراهش بود با امام صادق عليه السّلام روبرو شد. امام صادق عليه السّلام به سعيد فرمودند: «اين شخص كيست كه به همراه تو مى‌آيد؟» سعيد گفت: اين ابن ابى ليلى قاضى مسلمانان است.

امام عليه السّلام از او پرسيدند: «مال را از كسى مى‌گيرى و به كس ديگر مى‌دهى. بين مرد و همسرش جدايى مى‌افكنى و در اين كار از كسى نمى‌ترسى؟!» گفت: آرى.

امام عليه السّلام فرمودند: «بر چه اساس قضاوت مى‌كنى؟» گفت: براساس آنچه از پيامبر خدا و ابو بكر و عمر به من رسيده است.

امام صادق عليه السّلام به او فرمودند: «آيا به تو اين روايت رسيده است كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله فرمود: «أقضاكم عليّ بعدي؟»؛ پس از من از نظر قضاوت برترين شخص ميان شما على است؟» ابن ابى ليلى گفت: آرى. امام صادق عليه السّلام فرمودند: «پس چگونه است كه با

[١] . شيخ طبرسى، احتجاج ١١٧- ٢/ ١١٠.