پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٣٠٧ - منابع و آثار شناخت

منابع و آثار شناخت‌

١. از على بن حكم از هشام از امام صادق عليه السّلام روايت شده است كه فرمود:

«لمّا خلق اللّه العقل استنطقه، ثم قال له: أقبل فأقبل، فقال له: أدبر فأدبر، فقال:

و عزّتي و جلالي ما خلقت خلقا هو أحبّ إليّ منك، بك آخذ، و بك اعطي و عليك اثيب»؛

هنگامى كه خداوند عقل را آفريد، او را به حرف آورد، سپس به او گفت: رو به من كن. عقل رو كرد. سپس به او گفت: برگرد. عقل برگشت. خداوند فرمود: به عزّت و جلالم هيچ چيزى را نيافريده‌ام كه در نزد من از تو محبوب‌تر باشد. به‌وسيله تو مؤاخذه مى‌كنم، به‌وسيله تو عطا مى‌كنم و برمبناى تو ثواب مى‌دهم‌[١].

٢. از عبد اللّه بن سنان روايت شده است كه گفت: از امام جعفر بن محمّد عليه السّلام سؤال كردم: ملائكه برترند يا بنى آدم؟ امام صادق عليه السّلام پاسخ دادند:

امير المؤمنين على بن ابى طالب عليه السّلام فرموده است: خداوند در ملائكه عقل را بدون شهوت آفريده و در حيوانات شهوت را بدون عقل آفريده و در بنى آدم هردوى اينها را آفريده است. پس هركس عقل او بر شهوتش غالب شود، او از ملائكه برتر و هر كس شهوت او بر عقلش فائق آيد، او از حيوانات پست‌تر است‌[٢].

٣. از عبد اللّه بن سنان روايت شده است كه امام صادق عليه السّلام فرمودند:

«حجّة اللّه على العباد النبيّ، و الحجّة فيما بين العباد و بين اللّه العقل»؛

حجّت خدا بر بندگان پيامبران‌اند و حجّت ميان بندگان و خدا عقل است‌[٣].

[١] . المحاسن ١/ ١٩٢، مصابيح الظّلم، باب ١، باب العقل، ح ٧.

[٢] . علل الشّرايع ١/ ٤، باب ٦.

[٣] . كافى ١/ ٢٥، كتاب العقل و الجهل ٢٢.