پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٨٠ - قيام محمد بن عبد الله(صاحب نفس زكيه)

آنجا كه گفته است: من از ذريّه فاطمه زهرا هزار تن يا بيشتر را كشتم، امّا سيّد و مولاى آنان جعفر بن محمّد را باقى گذاشتم‌[١].

قيام محمّد بن عبد اللّه (صاحب نفس زكيّه)

محمّد بن عبد اللّه بن حسن بن حسن بن علىّ ملقّب به صاحب نفس زكيّه، پيش از به حكومت رسيدن عبّاسيان به اتّفاق آراء همه بنى هاشم براى خلافت برگزيده شده بود. همين منصور دوانيقى در خدمت او بوده، لباس‌هاى او را مرتّب كرده و براى نزديك كردن خود به او عنان اسبش را مى‌گرفت. منصور به همراه برادرش ابو العبّاس سفّاح دوبار با محمّد بن عبد اللّه بيعت كرد. امّا پس از آنكه عبّاسيان حكومت را ربوده، شروع به استبداد كردند و ظلم آنان در ميان جامعه منتشر شد، محمّد بن عبد اللّه از كار آن‌ها ناراحت شد و مردم را به سوى خود خواند. مردم به سمت او گرايش پيدا كردند و او با برادرش ابراهيم مخفى شد و مبلّغان خود را به شهرهاى اسلامى فرستاد تا مردم را به بيعت او بخوانند.

هنگامى كه خبر شهادت عبد اللّه محض پدر نفس زكيّه و ساير سادات حسنى كه به همراه او بودند به محمّد رسيد، او در مدينه قيام خود را آشكار كرد. مردم با او بيعت كردند. حتّى فقهاى مدينه نيز از بيعت با او بسيار خوشحال شدند. هنگامى كه كار او گسترش يافت به سمت اهل يمن و مكّه رفت و آنان نيز براى بيعت با او درنگ نكردند. محمّد در ميان آنان به سخنرانى ايستاد و گفت:

امّا بعد. اى مردم، كار اين طاغوت و دشمن خدا ابو جعفر منصور بر شما

[١] . عبد اللّه نعمه، الادب فى ظلّ التشيّع ١٦٣ به نقل از شرح قصيده شافعى از ابى فراس ١٦١.