حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم - عاملى، جعفر مرتضى؛ مترجم سيد حسن اسلامي - الصفحة ٩٨ - سازش ناموفق و غير مقبول

اكتفا به آيات غير منسوخ التلاوة به پاى مصحف ابو بكر نمى‌رسيدند[١] ليكن اين ادعا نه مقبول است و نه قابل فهم به دلايل زير:

١- ما معناى هفت حرف «سبعة احرف» را اساسا نمى‌فهميم. و ثابت كرديم كه حديث نزول قرآن بر هفت حرف درست نيست و معتقديم قرآن به حرف واحد از نزد واحد قيوم، فرودآمده است. براى اين بحث فصل مستقلى باز كرده‌ايم كه خواهد آمد.

٢- جاى اين سؤال از «قطّان» و ديگرانى مانند اوست كه چه كسى به او گفته است مصحف خليفه مشتمل بر حروف هفت‌گانه بوده است اما مصاحف ديگران از اين امتياز بى‌بهره مانده است؟ حال منظور از هفت حرف هر چه مى‌خواهد باشد! ...

و باز چه كسى گفته است مصحف «ابو بكر» از دقت، ترتيب، آيات مجمع عليها، جمع، و آيات غير منسوخ التلاوة در نهايت استقصاء بوده است؟ اما مصاحف ديگران اين درجه از دقت و جمع و استقصاء را نداشته است؟

در اينجا ما بعيد نمى‌دانيم كه بگوييم: آنچه را به ابى ابن كعب درباره سوره «الحفد» و «الخلع» و ديگر سور نسبت داده شده است- بعدا بحث از اين سور خواهد آمد- براى بى‌ارزش كردن مصاحف ديگران و بالا بردن ارزش مصحف زيد بوده است كه البته ناكام ماند و توضيح آن خواهد آمد.

٣- چرا به مصحف پيامبر- ص- اعتماد نكردند چون كه حتما مصحف پيامبر- ص- هم مشتمل بر حروف سبعة (به فرض صحت) بوده است؟ آيا معقول است كه مصحف ابو بكر مشتمل بر حروف سبعة باشد اما مصحف پيامبر- ص- از اين امتياز بى‌نصيب باشد؟.

٤- آخرين سخن آن كه قبلا سخن «ابن سيرين» را نقل كرديم: ابو بكر و عمر مردند اما موفق به جمع كردن قرآن نگشتند.

سازش ناموفق و غير مقبول‌

«زركشى» مى‌گويد: «قرآن در زمان پيامبر اكرم- ص- همين تأليف و جمع فعلى را داشت تنها فرقى كه داشت آن بود كه در يك مصحف گردآورى نشده بود. چون بعضى آيات دچار نسخ مى‌شد ...»[٢]. بازمى‌گويد: «... از زيد براى ما نقل است كه: تأليف‌

[١] رك: مباحث فى علوم القرآن قطان، ص ١٢٨ و ١٣٣. و بحوث فى تاريخ القرآن و علومه، ص ١٢٥.

[٢] البرهان زركشى، ج ١، ص ٢٣٥.