حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم - عاملى، جعفر مرتضى؛ مترجم سيد حسن اسلامي - الصفحة ٨٥ - حديث جمع آورى قرآن در زمان خلفا

حديث جمع‌آورى قرآن در زمان خلفا

روايات اهل سنت پيرامون جمع‌آورى قرآن توسط «زيد» مختلف است. و ما يكى از اين روايات را انتخاب كرده خواننده را براى روايات ديگر به منابع گوناگون‌[١] ارجاع مى‌دهيم.

صحيح بخارى از زيد نقل مى‌كند كه گفت: ابو بكر- بعد از شهادت عده‌اى از مسلمانان در جنگ يمامه- به دنبال من فرستاد وقتى رفتم ديدم عمر آنجاست ابو بكر گفت: عمر نزدم آمد و گفت: قراء قرآن در جنگ يمامه به قتل رسيده‌اند و مى‌ترسم كه قراء در جنگهاى ديگر به شهادت برسند و آيات زيادى از قرآن از ميان برود لذا به نظرم بهتر است دستور به جمع‌آورى قرآن بدهى. به عمر گفتم: چگونه كارى را كه پيامبر اكرم- ص- انجام نداده است ما انجام دهيم؟ عمر گفت: به خدا اين كار خير است. عمر همچنان پيشنهادش را تكرار مى‌كرد و نزدم مى‌آمد تا آن كه خداوند دل اين كار را به من داد و سينه‌ام را براى اين كار گشود و رأى من هم مانند رأى عمر بر جمع‌آورى قرآن قرار گرفت.

زيد مى‌گويد: ابو بكر به من گفت: تو جوان عاقلى هستى و مورد اتهام نمى‌باشى و كاتب وحى براى رسول خدا- ص- بوده‌اى؛ آيات قرآن را تتبع كن و قرآن را جمع‌آورى نما.

به خدا قسم! اگر به من تكليف مى‌كردند كوهى را جابجا كنم از جمع‌آورى قرآن برايم دشوارتر نبود. لذا گفتم: چگونه كارى را كه رسول خدا- ص- انجام نداد شما مى‌خواهيد انجام دهيد؟.

ابو بكر گفت: اين كار به خدا خير است.

ابو بكر مكرر خواسته‌اش را طرح مى‌كرد تا آن كه خداوند به من شرح صدر اين كار را داد همان‌طوركه به ابو بكر و عمر شرح صدر داده بود. پس شروع كردم به جمع‌آورى قرآن از پوست، استخوان و سينه‌هاى مردم ... تا آن كه آخر سوره توبه را نزد «ابو خزيمه» انصارى يافتم. اين آيات نزد كس ديگرى نبود: لَقَدْ جاءَكُمْ رَسُولٌ ... تا آخر سوره برائت‌

[١] براى مثال رك: الاتقان، ج ١، ص ٥٧ به بعد.