كافى است يادآورى كنيم كه عده‌اى مى‌گويند: احاديث كتاب «الكافى» حدود «١٦٢٠٠» حديث است. از اين ميان «٩٥٠٠» حديث را ضعيف مى‌دانند و ما باقى را به «صحيح» «حسن» و «موثق» تقسيم مى‌كنند.

اما درباره تفسير قمى و احاديث آن اگر چه يكى از بزرگان‌[١] سعى در توثيق همه روات احاديث اين كتاب داشته است امّا جمع كثيرى از علما اين توثيق را نپذيرفته و دلايل توثيق روات را رد نموده‌اند بخصوص كه اين، تفسير مخلوطى است از روايات قمى با آنچه كه از ابى الجارود- ضعيف الرواية- نقل شده است، به اضافه ضعفهاى ديگر موجود در تفسير.

رابعا: «شيعه معتقد است»: حديث را بايد بر قرآن عرضه كرد اگر موافق كتاب بود آن را اخذ كرده و اگر مخالف كتاب بود آن را طرح مى‌كنيم. اما اهل سنت معتقد است: سنت، حاكم بر كتاب است نه كتاب، حاكم بر سنت‌[٢] همچنان‌كه عده‌اى از اهل سنت از عيان كردن اين مطلب ابائى ندارند كه حديث عرضه حديث بر كتاب، از جعليات زنادقه است‌[٣].

معناى اين تفكر و نظر آن است كه: احاديث دال بر تحريف كه در كتب صحاح وارد شده‌اند اخذ شوند و بخاطر مخالفت با كلام الهى طرح نشوند. هر چند كه خداوند با صراحت بيان دارد: إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ‌[٤] يا: لا يَأْتِيهِ الْباطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِهِ‌[٥] و همچنين آيات ديگر.

[١] آية اللّه سيد ابو القاسم موسوى خوئى.

[٢] ر ك: تأويل مختلف الحديث، ص ١٩٩. سنن دارمى، ج ١، ص ١٤٥. مقالات الاسلاميين، ج ١، ص ٣٢٤ و ج ٢، ص ٣٥١ جامع بيان العلم، ج ٢، ص ٢٣٣- ٢٣٤. دلائل النبوة بيهقى، ج ١، ص ٢٦. الكفاية فى علم الرواية خطيب، ص ١٤. ميزان الاعتدال، ج ١، ص ٣٨- ٣٩. بحوث مع اهل السنة و السلفية، ص ٦٧ و ٦٨. به نقل از بعضى منابع بالا و كتاب ما: الصحيح من سيرة النبى الاعظم( التمهيد) ج ١، ص ٣٢- ٣٣.

[٣] ر ك: جامع بيان العلم، ج ٢، ص ٢٣٣. ارشاد الفحول، ص ٣٣. دلائل النبوة بيهقى، ج ١، ص ٢٦.

عون المعبود، ج ١٢، ص ٣٥٦ و اصول سرخسى، ج ٢، ص ٧٦.

[٤] سوره حجر، آيه ٩.

[٥] سوره فصلت، آيه ٤٢.