حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم - عاملى، جعفر مرتضى؛ مترجم سيد حسن اسلامي - الصفحة ٣٠٧ - سوره حمد در مصحف ابن مسعود نيست
«معوذتين» مؤيد نظر ما مىباشد. البته بايد احتمال بازگشت ابن مسعود از نظر خود را در خاطر حفظ كرد. ظاهرا شك درباره سورههاى «فلق» و «ناس» تا زمان امام صادق- ع- ادامه داشته است.
از صابر- مولاى بسام- روايت شده است كه گفت: حضرت صادق- عليه السلام- امامت نماز مغرب را بر عهده گرفت و ما به وى اقتدا كرديم و در ركعات نماز معوذتين را خواند و بعد از نماز فرمود: اين دو سوره از قرآن مىباشند[١] همچنين از امام درباره «معوذتين» سؤال مىشود كه آيا از قرآن هستند؟ و امام پاسخ مىدهد: بلى از قرآن هستند. سؤالكننده مىگويد: اين دو سوره در مصحف و قرائت ابن مسعود موجود نمىباشند. امام مىفرمايد: ابن مسعود خطا كرده است- يا دروغ گفته است- و اين دو از قرآن هستند[٢] ...
و يا: از ابو بكر حضرمى منقول است كه: به امام باقر- ع- عرض كردم ابن مسعود «معوذتين» را از مصاحف پاك مىكرد. حضرت فرمود: پدرم مىفرمود: ابن مسعود اين كار را خودسرانه انجام مىداد. و اين دو سوره از قرآن مىباشند.[٣]
سوره حمد در مصحف ابن مسعود نيست
ظاهرا ابن مسعود علاوه بر معوذتين، سوره «حمد» را نيز در مصحف خود ننوشته بود.
ابى بن كعب هم حمد را در مصحف خود نياورده بود[٤] رازى از ابن مسعود: انكار معوذتين و حمد را نقل مىكند[٥] ابن حزم اين نسبت را منكر مىشود و قضيه قرائت عاصم از ابن مسعود را دليل بر ادعاى خود قرار مىدهد[٦].
درباره ننوشتن حمد در مصحف ابن مسعود چنين توجيه كردهاند كه: چون اين سوره
[١] الكافى، ج ٣، ص ٣١٧. الوسائل، ج ٤، ص ٧٨٦ به نقل از: الكافى.
[٢] طب الائمة ابن بسطام، ص ١١٤. الوسائل، ج ٤، ص ٧٨٦ به نقل از: طب الائمة.
[٣] تفسير قمى، ج ٢، ص ٤٥٠. وسائل ج ٤، ص ٧٨٧ به نقل از: قمى.
[٤] البحر الزخار، ج ٢، ص ٢٤٩. جواهر الاخبار و الآثار( در حاشيه البحر الزخار) الجامع لاحكام القرآن، ج ٢٠، ص ٢٥١. فهرست ابن نديم، ص ٢٩. الاتقان، ج ١، ص ٦٤. محاضرات الادباء، ج ٢، جزء ٤، ص ٤٣٤.
[٥] جواهر الاخبار و الآثار در حاشيه بحر زخار، ج ٢، ص ٢٤٩.
[٦] المحلى، ج ١، ص ١٣.