حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم - عاملى، جعفر مرتضى؛ مترجم سيد حسن اسلامي - الصفحة ٢٩١ - امام بلاغى بحث انگيز و نقاد

را ابو داود، طيالسى، سعيد بن منصور در: السنن، حاكم در: مستدرك و كنز العمال هم نقل كرده‌اند.

همين مضمون را به نقل از ابو واقد ليثى، در مسند چنين نقل مى‌كند: ابو واقد مى‌گويد: ما نزد پيامبر- ص- مى‌رفتيم و حضرت آيات نازله را بر من مى‌خواند. حضرت روزى به ما گفت: خداوند عزّ و جل مى‌فرمايد:

انا انزلنا المال لاقام الصلاة و ايتاء الزكاة و لو كان لابن آدم واد لاحبّ ان يكون له ثان. و لو كان له واديان لاحبّ ان يكون لهما ثالثا. و لا يملأ جوف ابن آدم الا التراب ثم يتوب اللّه على من تاب ...».

گيريم صداقت و شناخت، از اين محدثين- نمى‌گويم داستان‌پردازان- از تفاوت و بعد ميان اين عبارات و بلاغت قرآن، سخافت اين عبارت و اعجاز كلام خداوند، سؤالى نمى‌كنند و از آشفتگى مطالب مطروحه در اين عبارات حرفى نمى‌زنند. ليكن آيا نبايد اين حضرات به عقل خود رجوع كرده سعى كنند، غلطهاى زير را يك‌بار ديگر با دقت تجزيه و تحليل كنند:

«الا المشركه» يعنى چه؟ آيا دين به مشركه توصيف مى‌گردد؟ «الحنيفية المسلمة»، آيا دين به حنيف و مسلمان بودن توصيف مى‌گردد؟ ظاهرا اين توصيفات مربوط به ذوى العقول است. و «ان ذات الدين» چه معنا دارد؟ و يا: «انا انزلنا المال لاقام الصلاة» انزال مال يعنى چه؟ و چه مناسبتى ميان مال و عامل اقامه صلاة بودن موجود است؟ براى استفاده بيشتر به روايت زير توجه كنيد:

جزء ششم مسند احمد با اسناد خود از مسروق نقل مى‌كند كه به عايشه گفتم: آيا پيامبر اكرم- ص- هنگام ورود به خانه چيزى مى‌گفت؟

عايشه گفت: حضرت هنگام ورود به خانه به اين عبارات متمثل و مترنم بود:

«لو كان لابن آدم واديان من مال لا تبغى واديا ثالثا و لا يملأ فمه الا التراب و ما جعلنا المال الا لاقام الصلاة و ايتاء الزكاة و يتوب اللّه على من تاب».

و باز در همان جزء ششم با سند خود از جابر نقل مى‌كند: پيامبر اكرم- ص- چنين مطالبى به زبان آورد.

«لو ان لابن آدم واديا من مال لتمنى واديين و لو ان له واديين لتمنى ثالثا. و لا يملأ جوف ابن آدم الا التراب».