حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم - عاملى، جعفر مرتضى؛ مترجم سيد حسن اسلامي - الصفحة ١٥١ - على(ع) عمل عثمان را تأييد مى كند

و هر كه بر قرائت ابن مسعود است به گوشه نزديك «دار عبد اللّه» رود.

و يا در قرائت آيه‌اى از سوره بقره اختلاف كردند يكى خواند: و اتموا الحج و العمرة للبيت و ديگرى خواند: وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلَّهِ‌[١] حذيفه كه حاضر بود خشمگين شد و در اين باب با ابن مسعود به گفتگو پرداخت. سپس از عثمان خواستار حل اين مشكل گشت‌[٢].

وادار كردن مردم به قرائت واحد توسط عثمان‌

بهر حال منابع متعددى‌[٣] تصريح مى‌كنند به شيوع و گسترش اختلاف در قرائت در زمان عثمان تا جايى كه باعث نگرانى حذيفه شده از عثمان خواستار حل اين مشكل مى‌شود. و عثمان هم به حل مشكل مى‌پردازد. نگرانى و خشم حذيفه و پذيرش پيشنهاد حذيفه توسط عثمان به خاطر آن بود كه خطر جدى دستاورد پيامبر- ص- را مورد تهديد قرار داده بود. و قرآن؛ معجزه جاويد اسلام را دچار خطر ساخته بود.

على (ع) عمل عثمان را تأييد مى‌كند

روايتى از امير المؤمنين نقل شده است كه طبق آن امام به وجود آوردن مصحف و قرائت واحد را توسط عثمان تأييد مى‌كند. روايت مى‌گويد: اگر من هم ولايت امر مى‌يافتم همين كار را مى‌كردم كه عثمان كرد[٤]. يا به همين مضمون. و حتى هنگامى‌

[١] سوره بقره، آيه ١٩٥.

[٢] رك: التمهيد، ج ١، ص ٢٧٨ به نقل از: المصاحف، ص ١١- ١٤ و فتح البارى، ج ٩ ص ١٥.

[٣] منابع بسيارند براى مثال رك: صحيح بخارى، ج ٣، ص ١٤٥. جامع البيان، ج ١، ص ٢١ و ٢٢ و ٢٣. الاتقان، ج ١، ص ٥٩ به نقل از: بخارى. فتح البارى، ج ٩، ص ١٥ و ١٦. كنز العمال، ج ٢، ص ٣٦٨ به نقل از: بخارى، ترمذى، ابن سعد، نسائى ابن ابى داود و ابن انبارى هر دو در المصاحف و ابن حبان النشر، ج ١، ص ٧ و به نقل از: الكامل فى التاريخ، ج ٣، ص ٥٥، و به نقل از: المصاحف، ص ١٩ و ٢٠.

[٤] رك: البرهان فى علوم القرآن، ج ١، ص ٢٤٠ و ٢٣٥. تفسير القرآن العظيم، ج ٤. خاتمة، ص ١١.

غرائب القرآن( در حاشيه طبرى)، ج ١، ص ٢٤. تاريخ القرآن زنجانى، ص ٦٨. سنن بيهقى، ج ٢، ص ٤٢.

مناهل العرفان، ج ١، ص ٢٥٥- ٢٧٥. سعد السعود، ص ٢٧٨. ارشاد السارى، ج ٧، ص ٤٤٨. الاتقان، ج ١، ص ٥٩ و ٦٠. الجامع لاحكام القرآن قرطبى، ج ١، ص ٥٤. الفتنة الكبرى، ج ١، ص ١٨٣. تاريخ القرآن آبيارى، ص ١١١. كنز العمال، ج ٢، ص ٣٧٠ و ٣٧٣ به نقل از: صابونى در: المائتين و ابى داود، ابن الانبارى، الحاكم و بيهقى. بحوث فى تاريخ القرآن و علومه، ص ١٦٣. الكامل فى التاريخ، ج ٣، ص ١١٢. التمهيد، ج ١، ص ٢٨٩ و ٢٨٨. النشر فى القراءات العشر، ج ١، ص ٨ و ٣٣. مباحث فى علوم القرآن. و فتح البارى، ج ٩، ص ١٦.