حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم - عاملى، جعفر مرتضى؛ مترجم سيد حسن اسلامي - الصفحة ٥٧ - شواهد و دلايل

مقدار نيفزاييد»[١].

١٩- «هر وقت پيامبر اكرم- ص- قرآن را ختم مى‌نمودند پنج آيه از اوّل قرآن تلاوت مى‌كردند»[٢] لازمه اين روايت آن است كه: قرآن مجموع بود و اوّل و آخر آن معين شده بود.

٢٠- «هنگامى كه ابن عباس نزد «ابى» قرآن را قرائت و ختم كرد ابى به او گفت: سوره حمد و پنج آيه از سوره بقره را بخوان وقتى كه من نزد پيامبر- ص- قرآن را ختم كردم اين دستور را به من داد[٣]».

مفاد حديث آن است كه قرآن در زمان پيامبر- ص- جمع‌آورى شده و اوّل و آخر آن معروف و شناخته شده بود.

٢١- طبرسى مى‌گويد: «... عده‌اى از صحابه مانند: عبد اللّه بن مسعود، ابىّ بن كعب، و غير آن دو، بارها قرآن را نزد پيامبر ختم كردند[٤]».

٢٢- «پيامبر- ص- هر وقت قرآن را ختم مى‌كرد ايستاده دعا مى‌نمود[٥]».

نمونه‌هاى ذكرشده به عنوان مؤيد بودند و ما دلايل خود را مختصرا درباره جمع بودن قرآن در زمان پيامبر اكرم- ص- خواهيم آورد. البته دست يافتن به همه مصادر و منابع در اين مختصر امكان‌پذير نيست اما «ما لا يدرك كله لا يترك كله»: