حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم - عاملى، جعفر مرتضى؛ مترجم سيد حسن اسلامي - الصفحة ١٨١ - نمونه هايى از قرائت ابن شنبوذ

شهرت يافت. وى به مردم قرائتى را مى‌آموخت و خود در محراب با قرائتى مى‌خواند كه با كلمات و حروف مصاحف مخالف بود. وى قرائت خود را به ابن مسعود، ابى بن كعب و ديگران نسبت مى‌داد. همچنين از مصاحف قبل از جمع‌آورى عثمان روايت مى‌كرد و با همان روايت قرائت مى‌كرد ...[١]».

نكته قابل تذكر در اينجا آن است كه ابن شنبوذ در قرائت خود بدعت جديدى نياورده بود و چيزى از خود قرائت نمى‌كرد بلكه وى به استناد روايات موجود نزد وى و انباشته در كتب صحاح اهل سنت اين گونه قرائت مى‌كرد. و ما مى‌بينيم وى از منقولات اين روايات خارج نشده است. در محضر وزير؛ ابن مقله اعترافات وى را بر كاغذى نوشته‌اند. در اين نسخه وى قرائات خود را متكى به رواياتى مى‌داند كه از بعضى صحابه رسيده است.

در اينجا ما نسخه مجلس وزير را نقل مى‌كنيم و مقايسه ميان قرائت ابن شنبوذ و آنچه را كه از روايات قرائت بر مى‌آيد به عهده خواننده گرامى مى‌گذاريم.

نمونه‌هايى از قرائت ابن شنبوذ

ابن خلكان نسخه محضر وزير را چنين نقل مى‌كند:

از محمد بن احمد معروف به ابن شنبوذ، درباره قرائت وى سؤال كردند. آيات را آن‌چنان كه ابن شنبوذ قرائت مى‌كرده بر وى مى‌خواندند و او اعتراف مى‌كرد. اين آيات طبق قرائت ابن شنبوذ عبارتند از:

١- «اذا نودى للصلاة من يوم الجمعة (فامضوا) الى ذكر اللّه».

٢- «و تجعلون (شكركم) انكم تكذبون».

٣- «تبت يدا ابى لهب و (قد) تب».

٤- «كا (لصوف) المنقوش».

٥- «فاليوم (ننحيك) ببدنك».

٦- «و كان (امامهم) ملك يأخذ كل سفينة (صالحة) غصبا».

٧- «فلمّا خرّ تبينت (الانس) ان الجن لو كانوا يعلمون الغيب ما لبثوا حولا (فى العذاب‌

[١] المنتظم، ج ٦، ص ٣٠٨. و تاريخ بغداد، ج ١، ص ٢٨٠.