حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم
(١)
بخش اول سه فصل اساسى
٧ ص
(٢)
فصل اول روايات و ادعاها
٩ ص
(٣)
سرآغاز
٩ ص
(٤)
نمونه هاى روشن
٩ ص
(٥)
فصل دوم ديدگاهها و نظرات
١٣ ص
(٦)
روايات تحريف در كتب اهل سنت
١٣ ص
(٧)
روايات تحريف در كتب شيعه
١٤ ص
(٨)
موضع شيعه و اهل سنت در قبال روايات تحريف
١٤ ص
(٩)
نقل روايت دليل بر اعتقاد به مضمون آن نيست
١٥ ص
(١٠)
تعصب و افترا
١٥ ص
(١١)
اشاره اى به رأى شيعه در باب تحريف
١٦ ص
(١٢)
افتراى رسوا
١٨ ص
(١٣)
شيوه پست
١٩ ص
(١٤)
محدث فريب خورده
١٩ ص
(١٥)
ابو زهره و كلينى
٢٠ ص
(١٦)
خلاصه موضع علما در قبال روايات تحريف
٢٢ ص
(١٧)
دو شاهد در موضع ابن شاذان
٢٢ ص
(١٨)
از نمونه ها و موارد بالا دو مطلب استفاده مى شود
٢٣ ص
(١٩)
مقايسه اى ميان روايات شيعه و اهل سنت
٢٤ ص
(٢٠)
كوشش ستايش برانگيز
٢٦ ص
(٢١)
فصل سوم ما نگهدارنده قرآنيم
٢٧ ص
(٢٢)
كينه توزند يا منصف
٢٧ ص
(٢٣)
دليل اول «از قرآن»
٢٨ ص
(٢٤)
مناقشات نادرست
٢٨ ص
(٢٥)
دليل دوم «دقت نظر و تحقيق»
٣٠ ص
(٢٦)
دليل سوم «اهتمام به حفظ قرآن»
٣١ ص
(٢٧)
دليل چهارم «احاديث عرض حديث بر كتاب و احاديث ديگر»
٣١ ص
(٢٨)
دليل پنجم «واقعيت تاريخى»
٣٣ ص
(٢٩)
دلايل تحريف قاصر است
٣٥ ص
(٣٠)
سياست و شايعات تحريف
٣٦ ص
(٣١)
اهل قرآن كيستند؟
٣٨ ص
(٣٢)
مغرضان در خط اهل بيت نيستند
٣٩ ص
(٣٣)
دفاع از قرآن نه دفاع از حاكم
٣٩ ص
(٣٤)
تحريف واقع شده در قرآن
٣٩ ص
(٣٥)
مباحث ضرورى
٤٣ ص
(٣٦)
بخش دوم قرآن مصحف
٤٥ ص
(٣٧)
فصل اول تاريخ جمع آورى قرآن
٤٧ ص
(٣٨)
سرآغاز
٤٧ ص
(٣٩)
ديدگاهها پيرامون جمع آورى قرآن در زمان پيامبر اكرم(ص)
٤٧ ص
(٤٠)
ضرورت طرح سه مطلب
٤٨ ص
(٤١)
اينك مطالب بالا را با تفصيل بررسى مى كنيم
٤٨ ص
(٤٢)
مطلب اول «اهتمام به قرآن»
٤٨ ص
(٤٣)
مطلب دوم «عرضه قرآن»
٥٣ ص
(٤٤)
مطلب سوم «ختم قرآن در زمان پيامبر اكرم(ص)»
٥٤ ص
(٤٥)
شواهد و دلايل
٥٧ ص
(٤٦)
نكات روشنگر
٦٠ ص
(٤٧)
پيامبر(ص) به عده اى مصحف مى دهد
٦٧ ص
(٤٨)
جمع آورندگان قرآن در زمان پيامبر(ص)
٧٠ ص
(٤٩)
تكميل بحث
٧٧ ص
(٥٠)
فصل دوم واقعيت تاريخى جمع آورى قرآن توسط خلفا
٨٣ ص
(٥١)
بلاغى، ابن شاذان و روايات جمع آورى قرآن
٨٣ ص
(٥٢)
حديث جمع آورى قرآن در زمان خلفا
٨٥ ص
(٥٣)
ما و اين روايت
٨٦ ص
(٥٤)
مصاحف اصحاب بعد از جمع قرآن توسط زيد
٩٠ ص
(٥٥)
عايشه و جمع آورى قرآن
٩١ ص
(٥٦)
مخالفت با مصحف عثمان
٩٢ ص
(٥٧)
حجاج و گسترش قرائت عثمان
٩٣ ص
(٥٨)
اولين نام گذار و جمع آورنده قرآن
٩٤ ص
(٥٩)
مناقشه اى در گفته هاى قبل
٩٦ ص
(٦٠)
مصحف ابو بكر چه امتيازاتى داشت؟
٩٧ ص
(٦١)
سازش ناموفق و غير مقبول
٩٨ ص
(٦٢)
توجيهات سست براى جمع آورى مجدد
١٠١ ص
(٦٣)
راز پشت پرده جمع آورى قرآن توسط زيد
١٠٢ ص
(٦٤)
سياست هوشيارانه
١٠٤ ص
(٦٥)
خط سياسى زيد بن ثابت
١٠٥ ص
(٦٦)
نقص سخن رافعى
١٠٩ ص
(٦٧)
فصل سوم ترتيب و نزول آيات
١١١ ص
(٦٨)
سرآغاز
١١١ ص
(٦٩)
نزول تدريجى قرآن سوره به دنبال سوره
١١١ ص
(٧٠)
ترتيب قرآن بر حسب نزول آيات
١١٤ ص
(٧١)
ترتيب سوره هاى قرآن فعلى
١١٥ ص
(٧٢)
ترتيب آيات قرآن فعلى
١١٥ ص
(٧٣)
تصرف صحابه در تأليف قرآن
١١٦ ص
(٧٤)
سخن آخر در اين زمينه
١١٨ ص
(٧٥)
فصل چهارم مصحف على(ع)
١١٩ ص
(٧٦)
سرآغاز
١١٩ ص
(٧٧)
جمع آورى قرآن توسط على(ع)
١١٩ ص
(٧٨)
مصحف على(ع) كجاست؟
١٢٥ ص
(٧٩)
ويژگيهاى مصحف على(ع)
١٢٥ ص
(٨٠)
دو تنبيه ضرورى
١٢٦ ص
(٨١)
قرآن مكتوب به دستور پيامبر - ص - به دست خلفا نرسيده است
١٢٦ ص
(٨٢)
مراد از تنزيل چيست؟
١٢٧ ص
(٨٣)
اگر قرآن چنانكه نازل شده است خوانده مى شد
١٣٠ ص
(٨٤)
منع ائمه از قرائت قرآن بر طبق تنزيل آن
١٣١ ص
(٨٥)
مصحف فاطمه و مصحف عايشه
١٣٢ ص
(٨٦)
قرائت عاصم همان قرائت على(ع) و پيامبر(ص) است
١٣٣ ص
(٨٧)
اشاره به يك نكته ضرورى
١٣٤ ص
(٨٨)
بازگشت به مطلب
١٣٤ ص
(٨٩)
بخش سوم رسم الخط و قرائات قرآن
١٣٧ ص
(٩٠)
فصل اول قرائات و حروف سبعة
١٣٩ ص
(٩١)
قرائات مختلف و شاذ
١٣٩ ص
(٩٢)
نزول قرآن بر حروف هفت گانه
١٣٩ ص
(٩٣)
هفت حرف معنوى
١٤١ ص
(٩٤)
توجيهات بى فايده
١٤٤ ص
(٩٥)
نسخ شش حرف(لهجه)
١٤٦ ص
(٩٦)
فصل دوم رسم الخط قرآن در زندان اتهام
١٤٩ ص
(٩٧)
سرآغاز
١٤٩ ص
(٩٨)
تصحيف و غلط خوانى
١٤٩ ص
(٩٩)
گسترش غلط خوانى و اختلاف در زمان پيشتر
١٥٠ ص
(١٠٠)
وادار كردن مردم به قرائت واحد توسط عثمان
١٥١ ص
(١٠١)
على(ع) عمل عثمان را تأييد مى كند
١٥١ ص
(١٠٢)
بازگشت به اصل مطلب رسم الخط قرآن و مشكلات آن
١٥٢ ص
(١٠٣)
عدم اعراب گذارى كلمات
١٥٤ ص
(١٠٤)
نقطه نداشتن حروف
١٥٦ ص
(١٠٥)
تفاوتهاى موجود در رسم الخط قرآن
١٥٩ ص
(١٠٦)
نمونه هاى روشن
١٦١ ص
(١٠٧)
نمونه هاى ديگر اين نوع خطا عبارتند از
١٦١ ص
(١٠٨)
خطاهاى سهوى در مصاحف عثمان
١٦٥ ص
(١٠٩)
انجمن مقابله و تصحيح
١٦٧ ص
(١١٠)
اختلاف مصاحف عثمان با يكديگر
١٦٨ ص
(١١١)
سهو و خطا در استنساخ و قرائت
١٧١ ص
(١١٢)
نمونه هاى روشن
١٧٢ ص
(١١٣)
تحريف عمدى
١٧٦ ص
(١١٤)
آيا عثمان قرائات را بر مصاحف پراكنده ساخت؟
١٧٦ ص
(١١٥)
فصل سوم تصرفات عمدى يا سهل انگارانه
١٧٩ ص
(١١٦)
سرآغاز
١٧٩ ص
(١١٧)
قرائات مخالف يا موافق رسم الخط
١٧٩ ص
(١١٨)
نمونه هايى از قرائت ابن شنبوذ
١٨١ ص
(١١٩)
قصور و كاستى در قرائت
١٨٣ ص
(١٢٠)
خطاى سامعه
١٨٦ ص
(١٢١)
حافظ فراموشكار و عالم بدعتگذار
١٨٧ ص
(١٢٢)
اختلاف لهجه ها
١٨٨ ص
(١٢٣)
فصل چهارم تفسير مزجى و با مترادف
١٩١ ص
(١٢٤)
سرآغاز
١٩١ ص
(١٢٥)
اضافاتى كه در تفسير آيات آمده اند
١٩١ ص
(١٢٦)
رواياتى ديگر در اين زمينه
١٩٨ ص
(١٢٧)
نام على(ع) در قرآن
٢٠٠ ص
(١٢٨)
استدلال ناتمام
٢٠٣ ص
(١٢٩)
پندار واهى
٢٠٣ ص
(١٣٠)
تبديل كلمات به مترادف آنها
٢٠٥ ص
(١٣١)
نمونه هايى از تبديل كلمات
٢٠٦ ص
(١٣٢)
دستور كلى آن چنان بخوانيد كه به شما آموخته اند
٢١٠ ص
(١٣٣)
توضيحى درباره روايت
٢١١ ص
(١٣٤)
توضيحى ديگر
٢١٢ ص
(١٣٥)
فصل پنجم اجتهادات و پندارها
٢١٧ ص
(١٣٦)
ارزيابى قرائت قراء
٢١٧ ص
(١٣٧)
اجتهادات باطل
٢١٨ ص
(١٣٨)
نمونه هاى خطاى در اعراب
٢٢٠ ص
(١٣٩)
خطاهاى ديگرى از اين دسته
٢٢٢ ص
(١٤٠)
اجتهادات نادرست ديگرى در معنا و اعراب
٢٢٣ ص
(١٤١)
بكار گيرى آيات در جهت توجيه ديدگاههاى كلامى
٢٢٨ ص
(١٤٢)
استناد قرائات به چيست؟
٢٢٩ ص
(١٤٣)
سخن آخرمان
٢٣٤ ص
(١٤٤)
آيا قرائات توفيقى است؟
٢٣٥ ص
(١٤٥)
قبول قرائات قبول تحريف است
٢٣٧ ص
(١٤٦)
سى هزار قارى قرآن در صفين حضور داشتند
٢٣٧ ص
(١٤٧)
قراء در زمان ما
٢٣٩ ص
(١٤٨)
بخش چهارم توجيهات و دلايل آنها
٢٤١ ص
(١٤٩)
فصل اول سراب نسخ تلاوت
٢٤٣ ص
(١٥٠)
آيات منسوخ التلاوة
٢٤٣ ص
(١٥١)
نسخه تلاوت و جمع آورى قرآن
٢٤٣ ص
(١٥٢)
دلايل نسخ تلاوت
٢٤٤ ص
(١٥٣)
جواب دلايل فوق
٢٤٥ ص
(١٥٤)
صحف ابراهيم و موسى(ع)
٢٥٢ ص
(١٥٥)
نسخ تلاوت مشكل را حل نمى كند
٢٥٣ ص
(١٥٦)
نسخ پس از وفات پيامبر(ص)
٢٥٤ ص
(١٥٧)
نسخ كتاب به وسيله سنت
٢٥٥ ص
(١٥٨)
نسخ تلاوت از نظر ابو بكر رازى
٢٥٦ ص
(١٥٩)
فصل دوم نسخ تلاوت در پندارها و روايات
٢٥٩ ص
(١٦٠)
سرآغاز
٢٥٩ ص
(١٦١)
سوره هاى خلع و حفد
٢٦٢ ص
(١٦٢)
نقبى به درون
٢٦٤ ص
(١٦٣)
آيه رضاع
٢٦٥ ص
(١٦٤)
حيوان خانگى و صحيفه
٢٦٨ ص
(١٦٥)
رضاع كبير(بزرگسال)
٢٧٠ ص
(١٦٦)
قضيه حيوان خانگى درست است
٢٧٤ ص
(١٦٧)
سوره احزاب به اندازه سوره بقره بوده است
٢٧٤ ص
(١٦٨)
آيه رجم از نظر عمر بن خطاب
٢٧٦ ص
(١٦٩)
احتمال معقول
٢٨١ ص
(١٧٠)
آيه رجم بزرگسالان در تورات
٢٨٢ ص
(١٧١)
سوره فراموش شده
٢٨٥ ص
(١٧٢)
صلوات بر نمازگزاران در صفوف مقدم
٢٨٦ ص
(١٧٣)
آيه جهاد
٢٨٧ ص
(١٧٤)
سوره خيالى«الولايه»
٢٨٨ ص
(١٧٥)
الولد للفراش
٢٨٩ ص
(١٧٦)
امام بلاغى بحث انگيز و نقاد
٢٨٩ ص
(١٧٧)
آيه رجم
٢٩٣ ص
(١٧٨)
سخن بلاغى پيرامون سوره«خلع»
٢٩٥ ص
(١٧٩)
سخن مرحوم بلاغى درباره سوره«حفد»
٢٩٥ ص
(١٨٠)
سخن بلاغى پيرامون آيه ولايت
٢٩٥ ص
(١٨١)
فصل سوم آراء و روايات نادرست
٢٩٩ ص
(١٨٢)
تعداد حروف و آيات قرآن
٢٩٩ ص
(١٨٣)
آيا پيامبر(ص) قرآن را فراموش مى كند؟!
٣٠١ ص
(١٨٤)
ابن مسعود و معوذتين
٣٠٣ ص
(١٨٥)
تكفير منكرين معوذتين
٣٠٦ ص
(١٨٦)
تلاش ناموفق
٣٠٦ ص
(١٨٧)
سوره حمد در مصحف ابن مسعود نيست
٣٠٧ ص
(١٨٨)
اصرار بر اتهام ابن مسعود براى چيست؟
٣٠٨ ص
(١٨٩)
«بسمله» از قرآن نيست؟!
٣٠٨ ص
(١٩٠)
چرا و كى«بسمله» حذف شد؟
٣١٤ ص
(١٩١)
آيا حروف مقطعه نامهاى سوره ها هستند؟
٣١٤ ص
(١٩٢)
فصل چهارم نتيجه و خاتمه
٣١٧ ص
(١٩٣)
نگاهى به آنچه گذشت
٣١٧ ص
(١٩٤)
روايات اهل سنت، محدث نورى را فريب مى دهد
٣١٧ ص
(١٩٥)
خلاصه دلايل وى و پاسخ آنها
٣١٨ ص
(١٩٦)
جمعبندى روايات
٣٢٠ ص
(١٩٧)
سخن آخر
٣٢٢ ص
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص

حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم - عاملى، جعفر مرتضى؛ مترجم سيد حسن اسلامي - الصفحة ٣١٢ - «بسمله» از قرآن نيست؟!

نمى‌دانيم در برابر چنين گستاخى چه بگوئيم؟ آيا كينه و تعصب، راه فهم حقايق را بر وى بسته است؟ يا آن كه آگاهانه و عامدانه و بدون شرم و حيا مى‌خواهد تهمت بزند؟

آيا از درون وجدانى نيست كه مانع اين ياوه‌سرائيها گردد؟ وى چگونه اجماع حضرات بر نفى آيه بودن «بسمله» را دليل بر سلامت قرآن از هر نقص و زيادى مى‌داند؟! و چگونه شيعه را ملزم مى‌كند كه معتقد به نقص قرآن است؟ و آراء آنها را از كجا به دست آورده است؟ و كجا شيعه اين عقيده را اظهار كرده است؟ مگر خود آقايان ادعا نمى‌كنند: ابن مسعود «بسمله» را در آغاز سوره برائت در مصحف خود آورده بود؟[١] و مگر معناى اين حرف، زياد كردن به قرآن و ادخال ما ليس من القرآن فى القرآن- به زعم خودشان- نيست؟

از اين حرفها بگذريم ما معتقديم كه آيه «بسمله» از قرآن بوده و در تمام قرآن از سوره فاتحه گرفته تا سوره ناس- به استثناء سوره برائت- به عنوان يك آيه به كار رفته است.

و نيازى نمى‌بينيم تمام ادله را در اين زمينه استقصاء كنيم. تنها اشاره‌اى مى‌كنيم به اهميت قرآن و كتابت آن توسط صحابه و تلاش در جهت حفظ آن از هر گونه تصرف تا جايى كه صحابه حتى نام سوره‌ها و شماره آيات را با خطى غير از خط قرآن مى‌نوشتند تا تمايز ميان آيات و غير آنها در همه احوال محفوظ باشد. البته دلايل متعددى براى اثبات آيه بودن «بسمله» اقامه شده است ليكن ما بخاطر تنگى مجال به ذكر منابع آنها اشاره مى‌كنيم‌[٢].

همچنين روايات متعددى تصريح مى‌كنند كه آيه «بسمله» از قرآن است خصوصا در آغاز سوره فاتحة الكتاب‌[٣] ما فقط چند نمونه را نقل مى‌كنيم.


[١] فتح البارى، ج ٩، ص ٣٩. الاتقان، ج ١، ص ٦٥. و محاضرات الادباء جلد ٢، جزء ٤، ص ٤٣٤.

[٢] رك: تعليقات احمد محمد شاكر در حاشيه الجامع الصحيح، ج ٢، ص ٢٢ و ٢١ السيرة الحلبية، ج ١، ص ٢٤٨. التفسير الكبير، ج ١، ص ١٩٧- ٢٠٠ و ٢٠٣. مسائل فقهيه/ شرف الدين، ص ١٥- ٣٠. البحر الزخار، ج ٢، ص ٢٤٤- ٢٤٩. غرائب القرآن در حاشيه طبرى، ج ١، ص ٧٦ و ٧٧. تبيين الحقائق، ج ١، ص ١١٣. شرح صحيح مسلم/ نووى در حاشيه ارشاد السارى، ج ٣، ص ٢٥. ارشاد الفحول، ص ٣١.

الاتقان، ج ١، ص ٧٨. نصب الراية، ج ١، ص ٣٢٨ و ٣٢٩. المستصفى، ج ١، ص ١٠٢ و ١٠٣.

و فواتح الرحموت در حاشيه المستصفى، ج ٢، ص ١٤ و ١٥.

[٣] رك: التفسير الكبير، ج ١، ص ١٩٦، ١٩٧، ٢٠٤، ٢٠٦ و ٢٠٨. جواهر الاخبار در حاشيه البحر الزخار، ج ٢، ص ٢٤٩ و ٢٤٦. كنز العمال، ج ٧، ص ٣١٠. و ج ١، ص ١٩٠، ١٩١ و ٣٧٥.

المصنف/ صنعانى، ج ٢، ص ٩٠، ٩١ و ٩٢. تفسير القرآن العظيم/ ابن كثير، ج ١، ص ١٦ و ١٧.

نيل الاوطار، ج ٢، ص ٢٢٠ و ٢٢٨. غرائب القرآن در حاشيه طبرى، ج ١، ص ٧٦- ٧٩ السيرة الحلبية، ج ١، ص ٢٤٧ و ٢٤٨. المنتقى، ج ١، ص ٣٧٧- ٣٧٩ و حاشيه آن ص ٣٧٤. الأمّ، ج ١، ص ٩٣ و ٩٤.

مختصر المزنى در حاشيه الام، ج ١، ص ٧١. ارشاد السارى، ج ٢، ص ٧٧. نصب الراية، ج ١، ص ٣٢٥، ٣٤٣، ٣٥٠ و ٣٥٣. فواتح الرحموت در حاشيه المستصفى، ج ٢، ص ١٥. صحيح مسلم، ج ٢، ص ١٢.

مستدرك حاكم، ج ١، ص ٢٣٢ و ٢٣٣ .. تلخيص مستدرك/ ذهبى در حاشيه آن. سنن بيهقى، ج ٢، ص ٣٩، ٤٤- ٥٠. الدر المنثور، ج ١، ص ٧- ٩. مجمع الزوائد، ج ٢، ص ١٠٩. سنن دار قطني ج ١، ص ٣٠٧ و ٣١١- ٣١٣. الاتقان، ج ١، ص ٧٨، ٧٩. الجامع لاحكام القرآن، ج ١، ص ٩٣. احكام القرآن/ جصاص، ج ١، ص ١١ و ١٢. و عمدة القارى، ج ٥، ص ٢٨٦، ٢٨٧، ٢٨٩ و ٢٩٠.