حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم - عاملى، جعفر مرتضى؛ مترجم سيد حسن اسلامي - الصفحة ٢٦٢ - سوره هاى خلع و حفد

دو سوره آمده است؟ و اساسا اين آيه و آياتى از اين قبيل چرا بايستى نسخ گردند؟ چون كه نسخ در احكام است نه در حقايق و مسائل تاريخى و غيره.

سوره‌هاى خلع و حفد

از جمله آيات و سوره‌هاى منسوخ التلاوه دو سوره زير را نقل كرده‌اند: در مصحف ابن عباس، قرائت ابى بن كعب و ابو موسى اين دو سوره ادعا مى‌شود ١- «اللهم انا نستعينك، و نستغفرك و نثنى عليك الخير. و لا نكفرك. و (نخلع).

و نترك من يفجرك».

٢- «اللهم اياك نعبد، و لك نصلى، نسجد، و اليك نسعى و (نحفد)، نخشى عذابك و نرجوا رحمتك، ان عذابك بالكفار ملحق ...».

اين دو مجموعه عبارت به عنوان دو سوره: «خلع» و «حفد» شناخته شده‌اند. و گفته مى‌شود اين دو، در مصحف ابى بن كعب و ابن مسعود نيز بوده‌اند[١]. حتى راغب مى‌گويد: زيد بن ثابت، اين دو سوره را در مصحف خود ثبت كرده بود[٢] در پاسخ ادعاى فوق بايد بگوييم:

اوّلا: نگاهى به نص عبارات نشان مى‌دهد كه چقدر اين نصوص از اسلوب بلاغى قرآن به دور است و اين سخنان چقدر از هم گسيخته و آشفته هستند.

ثانيا: چطور تنها ابى بن كعب از مفاد اين سوره‌ها با اطلاع بوده و ديگرى از علما و قراء آنها را روايت نكرده است؟

ثالثا: به فرض كه بپذيريم اين عبارات توسط جبرئيل بر پيامبر اكرم- ص- نازل‌

[١] الاتقان، ج ١، ص ٦٥. و ج ٢، ص ٢٦ به نقل از: ابن ضريس، طبرانى به سند صحيح بيهقى، ابى داود، ابى عبيد در: المراسيل، ابى عبيد، طبرانى در روايتى اين سوره‌ها را به على- عليه السلام- نسبت مى‌دهد محمد بن نصر مروزى در كتاب: الصلاة. الدر المنثور، ج ٦، ص ٤٢١ به نقل از بعضى منابع بالا و به نقل از: ابن ابى شيبه، ابو الحسن قطان در: المطولات، طحاوى، البرهان، زركشى، ج ٢، ص ٣٧ و ١٢٧.

مناهل العرفان، ج ١، ص ٢٥٧. كنز العمال، البيان/ آية اللّه خوئى، ص ٢٢٣ و ٢٢٤. جواهر الاخبار و الآثار، در حاشيه البحر الزخار، ج ٢، ص ٢٤٩. فهرست ابن نديم، ص ٣٠. و اكذوبة تحريف القرآن، ص ٣٣ به نقل از منابع بالا. و روح المعانى، ج ١، جزء ٤، ص ٤٣٣.

[٢] محاضرات الادباء، ج ٢، جزء ٤، ص ٤٣٣.