حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم - عاملى، جعفر مرتضى؛ مترجم سيد حسن اسلامي - الصفحة ٧٦ - جمع آورندگان قرآن در زمان پيامبر(ص)

٢١- مجمع بن جاريه هم قران را جمع كردند[١].

شايد «مجمع بن حارثه» درست باشد كه قبلا ذكرش رفت.

٢٢- از عبد اللّه بن عمرو نقل شده است كه مى‌گويد: «قرآن را جمع كردم و هر شب يك‌بار قرآن را ختم مى‌كردم. اين خبر به پيامبر اكرم- ص- رسيد لذا فرمود: ماهى يك‌بار قرآن را ختم كن ...»[٢].

«عينى» مى‌گويد: «خلفاى اربعه از كسانى بودند كه قرآن را در زمان پيامبر اكرم- ص- جمع‌آورى كردند. اين مطلب را ابو عمرو و عثمان بن سعيد دانى ذكر كرده‌اند[٣]» بنابراين بايد به اسامى مذكور در صفحات قبل، اسامى زير را اضافه كرد:

٢٣- ابو بكر بن ابى قحافه و ٢٤- عمر بن خطاب.

«عثمان بن عفان» مى‌گويد: «قرآن را در زمان رسول اكرم- ص- جمع كردم»[٤] «سيوطى» درباره عثمان مى‌گويد: «او يكى از جمع‌آورندگان قرآن است، بلكه ابن عباد مى‌گويد: از خلفا كسى جز عثمان و مأمون قرآن را جمع نكرد[٥] شايد مراد «ابن عباد» از جمع در اينجا از حفظ داشتن قرآن است.

البته باز اشكال باقى است چون كه گذشته از ديگران، على- عليه السلام- نيز قرآن را از حفظ بود.

[١] عمدة القارى، ج ٢٠، ص ٢٧. الاتقان، ج ١، ص ٧٢ به نقل از دانى كه ابو موسى را به عنوان جمع‌آور قرآن نام مى‌برد.

[٢] الاتقان، ج ١، ص ٧٢ به نقل از: نسائى به سند صحيح. مناهل العرفان، ج ١، ص ٢٣٧ به نقل از:

نسائى با سند صحيح. فتح البارى، ج ٩ ص ٤٧. تفسير القرآن العظيم ابن كثير ج ٤( ذيل صفحه)، ص ٢٩ به نقل از: نسائى. ابن ماجة. المصنف عبد الرزاق، ج ٣، ص ٣٥٥ عمدة القارى، ج ٢٠، ص ٢٧ به نقل از:

ابى عمرو. كنز العمال، ج ٢، ص ٢٠٨ و ٢٠٩ به نقل از: ابن عساكر و مسند ابى يعلى. مباحث فى علوم القرآن، ص ١٢٠. البيان خوئى، ص ٢٦٩. بحوث فى تاريخ القرآن و علومه، ص ١٣٠ و تفسير الميزان، ج ١٢ ص ١٢١.

[٣] عمدة القارى، ج ٢٠ ص ٢٧.

[٤] تاريخ الخلفاء، ص ١٦٢.

[٥] همان مدرك، ص ١٤٨.