حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم - عاملى، جعفر مرتضى؛ مترجم سيد حسن اسلامي - الصفحة ١٧٩ - قرائات مخالف يا موافق رسم الخط

فصل سوّم تصرفات عمدى يا سهل‌انگارانه‌

سرآغاز

يكى ديگر از اسباب اختلافات قرائت- كه رسم الخط در آن دخيل نيست- عدم تسلط قارى و يا اجتهاد خاصى بوده است كه قارى را به اين نوع قرائت مى‌كشانيده است. البته گاهى اختلاف مغاير با رسم الخط، ناشى از خطاى سامعه قارى يا، فراموشى وى و يا اختلاف لهجه‌هاى قبايل عرب است. موارد فوق را در صفحات آينده مختصرا توضيح خواهيم داد.

قرائات مخالف يا موافق رسم الخط

يكى از عوامل آشفتگى قرائت و افزايش اختلاف در اين ميدان كه راه را براى مغرضين باز كرد و زمينه را براى بازى با قرآن توسط هواپرستان فراهم كرد، كارى بود كه عده‌اى از معروفين در قرائت انجام دادند و روشى بود كه آنان پيش گرفتند از جمله مى‌توان اين قرّاء را نام برد:

١- ابو بكر ابن مقسم: در فصل اجتهادات و پندارها، خواهيم گفت كه اين شخص در قرائت خود آنچه را از نظر زبان عربى صحيح‌تر تشخيص مى‌داد همان را مى‌خواند اگر چه مخالف نقل يا رسم الخط مصحف بود. براى جلوگيرى از وى، مجلسى منعقد ساخته و مانع كار وى شدند.

٢- ابو بكر العطار: ابو بكر به پيروى از استاد خود «ابن شنبوذ» حروفى را انتخاب كرد كه مخالف بزرگان و ائمّه عامه بود ... «... وى معتقد بود: هر قرائتى كه موافق‌