شيخ طوسى در اين باب مى‌گويد: «... و بدانيد كه: معروف از مذهب شيعه و آنچه از اخبار ائمه در اين باب نقل گرديده است آن است كه قرآن بر يك حرف و بر يك پيامبر نازل گشت‌[١]».

همچنين از «سليمان بن صرد» نقل مى‌كنند كه: وى از پيامبر نقل كرده است كه پيامبر اكرم- ص- فرمود: «جبرئيل نزد من آمد و گفت: قرآن را بر يك حرف بخوان‌[٢]».

هفت حرف معنوى‌

ممكن است مراد امام از «دشمنان خدا دروغ گفتند ...» آنست كه آنان معناى حديث را تحريف كرده‌اند تا به اغراض شوم خود دست يابند و مقاصد پليد خود را محقق كنند يعنى آن كه با توجيه حديث و تفسير من عندى بتوانند قرآن را بازيچه دست هواهاى خود قرار دهند. لذا امام آنان را دروغ‌گو دانست. اين احتمال به اين اعتبار است كه معناى حقيقى حديث- همان‌طوركه روايت هم شده است- آن است كه قرآن بر هفت مبنى و محور نازل شده است. و مجموع آيات قرآن به هفت دسته تقسيم مى‌گردند:

دستورات. نواهى، تشويقات و برانگيختن‌ها، ترساندن‌ها، جدل، امثال و قصص. البته روايات در بيان اين هفت دسته با يكديگر كمى تفاوت دارند. براى اين تقسيم‌بندى مى‌توانيد به منابع زير رجوع كنيد[٣].

[١] التبيان، ج ١، ص ٧.

[٢] كنز العمال، ج ٢، ص ٣٤. به نقل از: ابن منيع.

[٣] بحار الانوار، ج ٩٣، ص ٩٤ و ٩٧. و ج ٩٠، ص ٤. غريب الحديث، ج ٣، ص ١٦٠. الجامع لاحكام القرآن قرطبى، ج ١، ص ٤٦. جامع البيان( معروف به تفسير طبرى)، ج ١، ص ٢٣ و ٢٤. تفسير القرآن العظيم ابن كثير، خاتمه جزء ٤، ص ١٩، ٢٠، ٢٢ و ٢٣. به نقل از: طحاوى، باقلانى و ابن جرير كنز العمال، ج ١، ص ٤٩١ و ٤٨٨، و ٤٧٢ و ج ٢، ص ٣٤ به نقل از: ابن جرير، حاكم، طبرانى، ابن حزم، ابو نصر سجزى در الابانة، البرهان زركشى، ج ١، ص ٢١٦. البصائر و الذخائر، ج ١، ص ١٣٠. النشر، ج ١، ص ٢٥. الاتقان، ج ١، ص ٤٨. مجمع الزوائد، ج ٧، ص ١٥٣ به نقل از: طبرانى، التبيان، ج ١، ص ٧.

البيان خوئى، ص ٢٠٠. مصباح الفقيه، كتاب الصلاة، ص ٢٧٤. التمهيد فى علوم القرآن، ج ٢، ص ٩٤ به نقل از: رساله نعمانى فى صنوف آى القرآن. مصابيح الانوار، ج ٢، ص ٢٩٦. فتح البارى، ج ٩، ص ٢٦. مشكل الآثار، ج ٤، ص ١٨٤ و ١٨٥ و باز از مسند زيد بن على، ص ٣٨٥ و آلاء الرحمن، ص ٣٠ و ٣١ به نقل از: ابن انبارى و ابن منذر و ديگران.