حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم - عاملى، جعفر مرتضى؛ مترجم سيد حسن اسلامي - الصفحة ١١١ - نزول تدريجى قرآن سوره به دنبال سوره

فصل سوم ترتيب و نزول آيات‌

سرآغاز:

در اين فصل به پاسخ سؤالهايى خواهيم پرداخت كه به ذهن خواننده خطور مى‌كند.

و ممكن است در ذهن وى خلجان ايجاد كند هر چند اين بحث مستقيما به موضوع اصلى بحث مربوط نباشد. البته ما قصد تحقيق كامل و استقصاى موضوعات را نداريم بلكه به اشاره‌اى اكتفا مى‌كنيم كه: «ما لا يدرك كله لا يترك كله». طى صفحات آتيه به پرسشها و پاسخ آنها خواهيم پرداخت.

نزول تدريجى قرآن سوره به دنبال سوره‌

خداوند متعال مى‌فرمايد: «و قرآنى كه آن را بخشها قرار داديم تا آن را بر مردم با مكث و به آرامى بخوانى. و قرآن را به تدريج نازل كرديم نازل كردنى‌[١]».

اين آيه نشان مى‌دهد كه قرآن به تدريج و قسمت قسمت بر پيامبر اكرم- ص- نازل گشت. و پيامبر هم به همين ترتيب آيات نازله را بر مردم قرائت كرد. و ابلاغ آيات الهى ساليان زيادى به طول انجاميد. و اين مطلب از نظر تاريخى هم ثابت است. نخست آياتى نازل مى‌گشت، و سپس آيات ديگرى مناسب مقام و موقعيت زمانى و نيازهاى مسلمانان فرودمى‌آمد. اما اينجا نكته‌اى را بايستى بدانيم: آيا اين آيات به صورت آشفته نازل گشت و بعدها هم به صورت آشفته جمع‌آورى گشت و اين آيه يا آيات مدنى در سور مكى و بالعكس، داخل شدند؟ و آيا آيات متقدم در متأخر و متأخر در

[١] سوره اسراء، آيه ١٠٦.