آن كه اغلاط و اشتباهاتى در مصاحف حتى مصاحف عثمانى رخ داده بود و با اصرار بر انتشار و گسترش اين اغلاط، با تمام اين مسائل، قرآن دست نخورده و محفوظ باقى ماند و از سينه‌اى به سينه ديگرى منتقل شد و كمترين نقصان يا افزايشى در آن صورت نگرفت. و اين مهم، توسط حفاظ فراوان قرآن صورت گرفت حفاظى كه با عدد هزاران در كتب تاريخ به شماره آمده‌اند تا جايى كه نقل مى‌كنند در جنگ «صفين» سى هزار تن از قراء شركت داشتند[١] تا چه برسد به قرائى كه در آن جنگ حضور نداشتند؟! هر چند در اين عدد مبالغه شده باشد اما حد اقل، بيانگر تعداد فراوان قراء مى‌باشد.

يا آن طور كه منقول است: هنگامى كه ابو موسى به امارت منصوب شد قراء را جمع كرد و گفت تنها كسانى كه همه قرآن را حفظ هستند بر من داخل شوند. حدود سيصد تن از آنان داخل گشتند. اين قضيه را مجددا به مناسبتى نقل خواهيم كرد.

و يا تعيين حقوق از بيت المال براى حفاظ قرآن توسط امير المؤمنين كه قبلا بيان كرديم و گفتيم: امام براى حافظ قرآن دو هزار درهم تعيين كرد و اين كار اهتمام امام را به حفظ و صيانت قرآن نشان مى‌دهد. و در روايت ديگرى امير المؤمنين مى‌فرمايد: «...

هركس با اختيار خود مسلمان گردد و قرآن را از رو بخواند سالانه از بيت المال دويست دينار حقوق دارد. و اگر در دنيا موفق به اخذ آن نشد در روز قيامت كه به آن بيشتر احتياج دارد آن را به طور كامل دريافت خواهد كرد. همچنين روايات ديگرى از اين قبيل در فصل: جمع‌آورى قرآن در زمان پيامبر- ص- نقل كرديم.

اين تأكيدات و تشويقات، جلو موج ويرانگرى را كه مى‌خواست قرآن را بازيچه خود كند گرفت و با شدت قرآن را حفظ كرد.

و سخن خداوند متعال تحقق يافت كه: إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ‌ در اينجا لازم است از تلاش ارزشمند نيكان صحابه يادى كنيم. بزرگان اصحاب در اين زمينه براى حفظ قرآن از هر گونه تحريفى، انواع كوششها را انجام دادند. از مقابله مصاحف گرفته تا به كف گرفتن شمشير براى جلوگيرى از يك «واو» از قرآن. خداوند به ايشان جزاى خير دهد و جايگاه صدق را به ايشان بنماياند.

[١] الصفين منقرى، ص ١٨٨.