حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم - عاملى، جعفر مرتضى؛ مترجم سيد حسن اسلامي - الصفحة ٨٤ - بلاغى، ابن شاذان و روايات جمع آورى قرآن

«ابن شاذان» به همين ترتيب به سؤالات خود ادامه مى‌دهد سؤالاتى درست و دقيق كه امكان پاسخگوئى به آنها وجود ندارد. ما خواننده را به كتاب ارجمندش (الايضاح) ارجاع مى‌دهيم. اين كتاب تشنه معرفت را سيراب مى‌كند. و اضافه مى‌كنيم: كسى كه در اين زمينه به تحقيق بپردازد چندين برابر ابن شاذان (ره) تناقض و تعارض در روايات اهل سنت خواهد يافت. اما، ما فعلا در صدد به دست آوردن تمام تعارضات نيستيم.

اما سخن بلاغى در اين باب:

«ابو بكر نظرش بر جمع‌آورى قرآن قرار گرفت و از «زيد بن ثابت» خواستار جمع‌آورى قرآن گشت، زيد تثاقل كرد و ابو بكر خواسته‌اش را پيگيرى نمود تا زيد پذيرفت و قرآن را جمع‌آورى كرد».

در همين روايات آمده است: اول «زيد» بود كه نظرش بر جمع‌آورى قرآن قرار گرفت و عزم را جزم كرد. او نخست با عمر در اين باره صحبت كرد و عمر هم با ابو بكر مطلب را در ميان گذاشت و ابو بكر هم با مسلمانان مشورت كرد. باز در همين روايات است كه: ابو بكر كسى است كه قرآن را جمع كرد. در همين روايات آمده است: عمر كشته شد ولى هنوز قرآن، جمع‌آورى نشده بود. و باز در همين روايات آمده است كه: در خلافت عثمان و به دستور او بود كه قرآن جمع‌آورى شد. و يا: اين عمر بود كه به زيد بن ثابت و سعيد بن عاص دستور جمع‌آورى قرآن را داد و گفت: زيد املاء كند و سعيد بنويسد. لذا زيد بن ثابت قرآن را املاء مى‌كرد و سعيد بن عاص هم مى‌نوشت. و باز:

مطلب فوق به عثمان، پس از قتل عمر نسبت داده شده است.

و در همين روايات است كه: ابى بن كعب قرآن را املاء مى‌كرد زيد مى‌نوشت و سعيد هم آيات را اعراب‌گذارى مى‌كرد.

و در روايت ديگرى: سعيد و عبد اللّه بن حرث، قرآن را اعراب‌گذارى مى‌كردند.

اين حال روايات و بعضى از تناقضات آنهاست. از جمله مضمون يكى از روايات آن است كه: سوره برائت آخرين سوره از قرآن است كه نازل شد. ارزش تاريخى اين گونه روايات را خود شما تعيين كنيد. در اين باره حد اقل به جزء اوّل كنز العمال و منتخب آن نگاه كنيد[١].

[١] آلاء الرحمن، ص ١٩.