٢- از ابن عباس به طرق متعدد نقل شده است كه مى‌خواند: لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ‌ (فى مواسم الحج)[٢]» سيوطى هم اين قرائت را قطعا از باب تفسير آيه مى‌داند. و مى‌گويد: بخارى آن را در صحيح خود آورده است‌[٣].

٣- از ابى بن كعب و ابن مسعود اين قرائت روايت شده است: فصيام ثلاثة ايام (متتابعات) ذلك كفارة ايمانكم‌[٤] غزالى مى‌گويد: «... اين افزايش به تواتر نرسيده است لذا از قرآن نمى‌باشد و بايد آن را حمل بر تفسير نمود تفسير آيه بر طبق فتواى فقهى قاريان ...»[٥].

ابن عبد الشكور مى‌گويد: ابن مسعود (متتابعات) را خواند يا در مصحف خود به عنوان تفسير نوشت. اما راوى- به علت عدم دقت و تعمق- آن را از قرآن- به نظر ابن مسعود- پنداشت‌[٦]. بعد ابن عبد الشكور احتمالات ديگرى را پيش مى‌كشد و مى‌گويد: «... شايد هم «متتابعات» جزء قرآن بوده باشد. و بعد تلاوت آن نسخ شده باشد. ولى وى متوجه نسخ آن نشده باشد- اين نظر اولى است- و يا آن كه از طرف پيامبر به عنوان تفسير آيه آمده است اما وى پنداشته است جزء قرآن مى‌باشد ...»[٧].

ليكن ما در آينده خواهيم گفت كه اساسا مسئله آيات منسوخ التلاوة درست نيست و هيچ اساس و مبنايى ندارد. ولى به فرض صحت، ما قبلا در فصل: تاريخ جمع‌آورى‌

[١] الاتقان، ج ١، ص ٧٧.

[٢] الجامع لاحكام القرآن، ج ١، ص ٨٤. البرهان زركشى، ج ١، ص ٣٣٧. فتح البارى، ج ٩، ص ٢٧.

التراتيب الادارية، ج ٢، ص ١٦٣. اكذوبة تحريف القرآن، ص ٢٤ و ٢٣ به نقل از: المصاحف سجستانى، ص ٧٤، ٥٤ و ٥٥ و محاضرات الادباء، ج ٢، جزء ٤ ص ٤٣٤.

[٣] رك: الاتقان، ج ١، ص ٧٧.

[٤] الجامع لاحكام القرآن، ج ١، ص ٤٧. المصنف/ صنعانى، ج ٨ ص ٥١٤. سنن/ بيهقى، ج ١٠، ص ٦٠. كشاف، ج ١، ص ٢٤٢. فواتح الرحموت در حاشيه المستصفى، ج ٢، ص ١٦، ٧٣ و ٧٤. اصول سرخسى، ج ٢، ص ٨١. التمهيد فى علوم القرآن، ج ١، ص ٢٦٦ و ج ٢، ص ٢٨٤ به نقل از: اصول سرخسى و اكذوبة تحريف القرآن، ص ٢٢ به نقل از: المصاحف/ سجستانى، ص ٥٣.

[٥] المستصفى، ج ١، ص ١٠٢.

[٦] فواتح الرحموت، در حاشيه المستصفى، ج ٢، ص ١٠.

[٧] فواتح الرحموت، در حاشيه المستصفى، ج ٢، ص ١٧.