حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم - عاملى، جعفر مرتضى؛ مترجم سيد حسن اسلامي - الصفحة ١٦٣ - نمونه هاى ديگر اين نوع خطا عبارتند از

ابن عباس همين را «عين حمئه»[١] مى‌خواند. و «نفسا زكيه و زاكيه» نيز خوانده شده است‌[٢].

و يا: «وَ حَرامٌ عَلى‌ قَرْيَةٍ أَهْلَكْناها» اين آيه در رسم الخط قرآن چنين آمده است «حرم» بدون الف، لذا حمزه، كسائى و شعبه «حرم» به كسر «حا» و سكون «را» خوانده‌اند[٣].

و يا: كوفيون «جعل لكم الأرض مهدا» خوانده‌اند. چون كه اين گونه نوشته شده بود[٤] در حالى كه درست «مهادا» است.

و يا: ابو جعفر و بصرى‌ها خوانده‌اند: و اذ وعدنا موسى چون كه رسم الخط آن چنين است. و ديگران آن را «واعدنا» خوانده‌اند[٥].

و يا: ابو عمرو و ابن كثير: «بل ادرك» خوانده‌اند. چون كه چنين نگاشته شده است ولى ديگران «ادّارك» خوانده‌اند[٦].

و يا: نافع «في غيابات الجب» خوانده است به تصور آن كه دو الف از اين كلمه محذوف شده است. ولى ديگران‌ «فِي غَيابَتِ الْجُبِّ» خوانده‌اند[٧].

و يا: عثمان «و رياشا»- كه درست آن‌ «وَ رِيشاً» است- «وَ لِباسُ التَّقْوى‌» خوانده است‌[٨].

شايد وى نيز فكر كرده بود در اين ميان الفى ساقط شده است.

و يا: «و اختلف الليل» و «علم الغيوب»[٩] نوشته شده است در حالى كه درست آن:

«اختلاف الليل» و «علام الغيوب» مى‌باشد.

و يا: مردى به ابن مسعود گفت: اين كلمه را چگونه تشخيص مى‌دهى: «ماء غير ياسن» يا «آسن»؟ ابن مسعود گفت: همه قرآن را خوانده‌ام. و اگر براى فاصله گذاشتن‌

[١] مشكل الآثار، ج ١، ص ١١٠- ١١٥ و الفائق، ج ١، ص ٣٢٠.

[٢] مشكل الآثار، ج ٤، ص ١٩٩.

[٣] التمهيد، ج ٢، ص ١٩ به نقل از: شرح مورد الظمآن، ص ١٢٦.

[٤] التمهيد، ج ٢، ص ١٩ به نقل از: شرح مورد الظمآن، ص ١٢٧. و حجة القراءات، ص ٤٥٣.

[٥] التمهيد، ج ٢، ص ١٩ مجمع البيان، ج ١، ص ١٠٨. و حجة القراءات، ص ٩٦.

[٦] التمهيد، ج ٢، ص ٢٠. الكشف عن وجوه القراءات السبع، ج ٢، ص ١٦٤. و حجة القراءات، ص ٥٣٥.

[٧] التمهيد، ج ٢، ص ٢٠. الكشف عن وجوه القراءات، ج ٢، ص ٥٠. و حجة القراءات، ص ٣٥٥.

[٨] حياة الصحابة، ج ٣، ص ٥٠٦ به نقل از: كنز العمال، ج ٢، ص ١٣٧ به نقل از: ابن جرير و ابن ابى حاتم.

[٩] التمهيد، ج ١، ص ٣٢٣ و ٣٢٤.