است، و جز در این سه مورد به هیچ رو تصّرف جایز نیست» تا پایان کلام. گروهی از متأخّران و بلکه همه ایشان از این سخن و این اجمال پیروی کرده‌اند» (جواهر الکلام، ج ١٦، ص ١٤٧).
امّا روایت دومی که نویسنده درباره معاف بودن شیعه از پرداخت خمس آورده همان روایتی است که حکیم مؤذن بن عیسی روایت کرده و گفته است: «از امام صادق علیه السلام درباره آیه شریفه: «وَ اعْلَمُوا أنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَیْ‌ءٍ فَأنّ لِلَّهِ خُمُسَه وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذیِ الْقُرْبی»[١]
پرسیدم. امام علیه السلام دو آرنج خود بر دو زانویش نهاد و با دست اشاره کرد و فرمود:
به خدا این سود رسانیِ همه روزه است جز آنکه پدرم شیعه خود را [از پرداخت خمس معاف کرد تا پاک بمانند» (کافی، ج ٢، ص ٤٩٩).
پاسخ نویسنده چنین است که این روایت سندی ضعیف دارد، زیرا در آن نام محمد بن سنان دیده می‌شود که ضعیف است و پیشتر سخن از ضعف او رفت.
حکیم مؤذّن بن عیسی- چنان‌که در کافی آمده- یا حکیم مؤذّن بن عبس- چنانکه در تهذیب و استبصار آمده- راوی ناشناخته‌ای است که در کتب رجالی توثیق نشده است.
با چشمپوشی از ضعف سند این روایت باید گفت که آن نیز همچون روایت پیش بر معافیت مطلق از خمس دلالت ندارد، بل دلیل آن است

[١]- انفال/ ٤١؛ بدانید از هر چه غنیمت ستاندید یک پنج آن از خدا و رسول خدا ونزدیکان اوست.