موسوعة الإمام الخميني 32 الى 41 (استفتائات امام خمينى( س)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٤٩٠ - شرايط صحّت و وجوب روزه
[سؤال ٣٦٠٢] ١٧٨١٦٦٣٣
بسمه تعالى ٩/ ٥/ ١٣٥٩
قم، دفتر امام خمينى، با عرض سلام به پيشگاه رهبر عالىقدر
خاطر مبارك را مستحضر مىدارد: اينجانبان كشاورزان قريه محمدآباد بانه هستيم. در ماه مبارك رمضان كار كشاورزى بىنهايت فشرده است؛ زيرا بعضىها درو و بقيه وجين پنبه و آبگيرى دارند. و درجه حرارت به طور دقيق كه از نيم ساعت به ظهر مانده تا ظهر معلوم نموديم در بيابان ٤٤ درجه روى صفر بود. كشاورزان اگر كار نكنند امورات زندگىشان تأمين نمىشود و زراعتشان از بين مىرود و اگر كار كنند، نمىتوانند روزه بگيرند. خواهشمنديم حكم شرعى آن را با در نظر گرفتن شرايط زندگى و كار ما در ماه مبارك رمضان برايمان لطف بفرماييد بنويسيد. از لطفتان سپاسگزاريم.
بسمه تعالى، روزه ماه رمضان بر هر مكلفى واجب است و بهانه كار و گرما مجوز افطار نمىشود؛ ولى اگر ادامه اشتغال به كار لازم بود و در اثناى روز ادامه روزه داراى زحمت و مشقت غير قابل تحمل بود، مىتواند آن روز را از زمانى كه مشقتبار شد افطار كند و بعداً قضا نمايد.
[سؤال ٣٦٠٣] ١٧٨٢٦٣٢٢
بسمه تعالى
دفتر محترم امام خمينى
در بعضى از روزهاى ماه مبارك رمضان يك نفر كشاورز نوبت آبيارى دارد و در هواى گرم تابستان با بودن روزه، آبيارى تقريباً غير ممكن است و به عكس، در حال آبيارى زراعت، روزه گرفتن تقريباً غير ممكن است؛ يعنى طورى است كه اگر روزه باشد، لطمه به زراعت و يا مسلّماً لطمه به سلامتى مىزند. لطفاً مىخواهيم بدانيم آيا اين شخص مىتواند روزه آن روز را افطار كند و قضاى آن را بگيرد يا خير؟