مصرف مى‌كنند؛ به دليل آن‌كه چنانچه ذابح، اهل كتاب باشد كافى مى‌دانند و روى پاكت اين مرغ‌ها جمله (ذبح على حسب شريعة الاسلاميه) نيز نوشته شده. آيا استفاده كردن يك فرد شيعه از اين مرغ‌ها جايز است يا خير؟

بسمه تعالى، تا احراز نشود تذكيه- ولو به اين‌كه احتمال داده شود كه واردكننده مسلمان، رعايت تذكيه شرعى را نموده و در اختيار مردم مسلمان براى استفاده گذاشته- حرام است.

٣. اوايل بلوغ بر حسب نپرسيدن مسأله و كم رويى و يا نگفتن بزرگ‌ترها- مانند پدر و مادر و معلمان- غسل جنابت را به اين ترتيب انجام مى‌دادم كه ابتدا سر و صورت و گردن و بعد، طرف راست يعنى نيم تنه راست و سپس طرف چپ يعنى نيم تنه چپ و بعد، دست راست و دست چپ و آخرالامر پاى راست و پاى چپ را به مدت قريب دو سال مى‌شستم. تكليف نماز و روزه اين مدت چيست؟ آيا باطل است و بايد قضاى آن‌را گرفت يا صحيح است؟

بسمه تعالى، غسل، باطل و بايد نمازهايى را كه با آن خوانده شده قضا نمود؛ ولى روزه‌ها قضا ندارد.

٤. از سال ٥٢ الى ٥٧ معلم مأمور خدمت در فلاورجان اصفهان بودم. در اصفهان منزل اجاره‌اى داشتيم و وطنم اصفهان نبود. صبح‌ها براى خدمت، به فلاورجان- كه حدود ٢٠ كيلومتر تا اصفهان فاصله داشت- مى‌رفتم و ظهرها بر مى‌گشتم و در آن مدت پنج سال نمازها را كامل خواندم و روزه هم گرفتم؛ اكنون به اين مسأله واقف شده‌ام. در آن زمان، از چند نفر كه مورد اطمينان بودند سؤال كردم. يكى مى‌گفت: شكسته و ديگرى جواب مى‌داد: فتوا تغيير كرده است و بايد تمام خواند. تكليف نماز و روزه‌هاى اين مدت چيست؟ و در ضمن، قضاى نماز دو سالى كه غسل را اشتباه مى‌كردم، در همين مدت خواندم. وضع اين قضا چه صورت دارد؟

بسمه تعالى، در فرض مسأله، نماز شكسته است و نمازهايى را كه تمام خوانده‌ايد بايد شكسته قضا نماييد؛ ولى نمازهايى را كه تمام قضا كرده‌ايد، اگر مطابق تكليف قضاى فائته انجام شده صحيح است.

[سؤال ٢٩٣٢] ١٤٦٠٤٥٨٤

بسمه تعالى ٥/ ١١/ ١٣٦٠

دفتر محترم امام خمينى، دامت بركاته‌

محترماً؛ به عرض مى‌رساند: اين‌جانب از استان فارس و يكى از كارگران ذوب‌