١١. كسانى كه از منافع سال ماشين سوارى يا ماده گاو و گوسفند براى زندگى خود يا دكان ملكى براى كسب مى‌خرند با فرض احتياج، يا نه بلكه براى اين‌كه در رفاه باشند آيا جزء مؤونه محسوب مى‌شود مطلقاً، يا نه مطلقاً، يا تفصيل است.

بسمه تعالى، ماشين سوارى اگر در زندگى شخص مورد حاجت باشد از مؤونه است و خمس ندارد وگرنه خمس آن بايد داده شود و گاو و گوسفند و دكان خمس دارند و از مؤونه نيستند.

١٢. كسانى كه در آخر سال به حساب سال خود مى‌رسند ديونى دارند آيا كسر ديون كفايت مى‌كند يا بايد ادا كنند به حكم اداء الديون من المؤونه؟

بسمه تعالى، اگر دين براى مؤونه همين سال بوده استثنا مى‌شود هر چند ادا نشده باشد و در ساير ديون در صورتى كه در بين سال ادا شده باشد استثنا مى‌شود وگرنه مستثنا نيست.

١٣. براى دخترها پدر و مادر از پول خود يا پول كار دختر لوازم زندگى به عنوان جهيزيه در طى چند سال تهيه مى‌كنند آيا مقدارى كه تهيه شده جزء مؤونه و جهيزيه حساب مى‌شود و خمس ندارد يا جهيزيه سالى كه دختر مى‌رود به خانه شوهر جزء مؤونه است؟

بسمه تعالى، اگر طورى باشد كه در سال آخر يك دفعه نتواند تهيه كند و بايد آن را به تدريج تهيه نمايد مقدار متعارف آن جزء مؤونه است و خمس ندارد.

١٤. در ابتدا تقليد از مرجع جامع الشرايط مظنون الاعلميه يا محتمل الاعلميه مقدم است به جهت فتوا، اگر پس از تقليد از زيدى ديگرى مظنون يا محتمل الاعلميه شد آيا مى‌تواند عدول كند يا نه؟

بسمه تعالى، لازم است عدول كند بنابر احتياط.

١٥. گاهى افرادى در مريض‌خانه استخدام مى‌شوند براى رانندگى و آوردن مريض از اطراف، گاهى چند روز متوالى تا سه مسافت براى آوردن مريض مسافرت مى‌كنند و گاهى هم چند روز در محل مى‌مانند آيا اين فرد جزء كسانى است كه شغلشان سفر است يا نه؟

بسمه تعالى، حكم كسى كه شغلش سفر است را ندارد.

١٦. انگشتر طلا در حال طواف مبطل طواف است يا نه؟

بسمه تعالى، بطلان طواف معلوم نيست لكن احوط مراعات است.

١٧. افرادى در كاروان حج استخدام مى‌شوند براى تمشيت كارها روى ضرورت چند بار بايد از جدّه بروند مكه معظمه و برگردند به جدّه تكليف اين افراد در اين چند دفعه رفت و آمد از نظر وظيفه به طورى كه اشكالى نداشته باشد چيست؟

بسمه تعالى، اگر عمره تمتع به‌جا آورده باشند حقّ ندارند خارج شوند مگر آن‌كه براى حج‌