مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٣٤ - ٤ خواستگاری
و ثانیاً در مورد نگاهی که مقدمه خواستگاری است، چنانکه روایات دیگر دلالت دارد و فقها هم فتوا میدهند، جواز نظر اختصاص به چهره و دو دست ندارد بلکه نسبت به مطلق زیباییهای زن نیز جایز است. از باب نمونه دو روایت را ذکر میکنیم:
١. عَبْدُاللَّهِ بْنُ سِنانٍ قالَ: قُلْتُ لِابی عَبْدِاللَّهِ علیه السلام: الرَّجُلُ یریدُ انْ یتَزَوَّجَ الْمَرْأَةَ أَفَینْظُرُ الی شَعْرِها؟ فَقالَ: نَعَمْ، انَّما یریدُ انْ یشْتَرِیها بِاغْلَی الَّثمَنِ [١].
عبداللَّه بن سِنان میگوید: از حضرت صادق علیه السلام پرسیدم وقتی شخص اراده دارد با زنی ازدواج کند آیا جایز است به موی او نگاه کند؟ فرمود: آری، زیرا به گرانبهاترین قیمت خریدار اوست.
یعنی آنچه انسان در زندگی زناشویی مایه میگذارد از هر چیز گرانبهاتر است. واضح است که مراد مهریه نیست، زیرا ارزش پولی مهریه گرانبهاترین قیمت نیست؛ بلکه مقصود این است که میخواهد با او زندگی کند و عمر خویش را با او بسر برد.
٢. عَنْ رَجُلٍ عَنْ ابی عَبْدِاللَّهِ علیه السلام قالَ: قُلْتُ لَهُ: أَینْظُرُ الرَّجُلُ الَی الْمَرْأَةِ یریدُ تَزْویجَها فَینْظُرُ الی شَعْرِها وَ مَحاسِنِها؟ قالَ: لا بَأْسَ بِذلِک اذا لَمْ یکنْ مُتَلَذِّذاً [٢].
مردی از حضرت صادق علیه السلام میپرسد: آیا مردی که قصد ازدواج دارد حق دارد به مو و زیباییهای زن مورد نظرش نگاه کند؟ فرمود: اشکالی ندارد مشروط بر اینکه مقصودش التذاذ نباشد.
پس معلوم شد جواز نظر برای خواستگار، اختصاص به چهره و دو دست ندارد.
ثالثاً بحث ما فعلًا در لزوم پوشیدن وجه و کفین است نه در جواز نظر برای مرد.
فرضاً روایاتی که دلالت میکند که برای خواستگار نظر به چهره زن مورد نظرش جایز است مفهوم مخالفی داشته باشد که نظر غیرخواستگار بر چهره زن جایز نیست، دلیل بر عدم جواز نظر مرد بر چهره زن بیگانه است نه بر وجوب پوشیدن زن وجه و کفین را.
[١]. وسائل ج ٣/ ص ١٢، تهذیب ج ٧/ ص ٤٣٥[٢]. کافی ج ٥/ ص ٣٦٥، وسائل ج ٣/ ص ١١