مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٩٥ - آیات دیگر

مشروحتر بحث خواهیم کرد.

٣. اطفالی که در این آیه مکلف شدهاند که مانند مردان بزرگ در سه نوبت اجازه بگیرند اطفالی هستند که به حد بلوغ نرسیدهاند. بنابراین اطفال نابالغ ولو ممیز و نزدیک به بلوغ، در غیر سه وقتی که آیه تعیین شده است میتوانند بدون کسب اجازه وارد خلوتگاه شوند.

این آیه علی الظاهر میتواند قرینه باشد که مقصود از جمله «اوِالطِّفْلِ الَّذینَ لَمْ یظْهَروا عَلی عَوْراتِ النِّساءِ» که در آیه پوشش آمده است و قبلًا دو احتمال در معنی آن دادیم اطفال نابالغ است نه اطفال غیرممیز.

و اما استثنائی که درباره مسأله پوشش است: «وَالْقَواعِدُ مِنَ النِّساء اللّاتی لایرْجونَ نِکاحاً فَلَیسَ عَلَیهِنَّ جُناحٌ ...».

این سومین استثناست در مسأله پوشش. استثنای اول و دوم در آیه ٣١ همین سوره و استثنای سوم در این آیه آمده است. در اینجا میفرماید:

«زنان از پاافتادهای که امیدی به ازدواج ندارند میتوانند لباس روی خود را بر زمین نهند مشروط بر اینکه نخواهند خودنمایی و خودآرایی بکنند. در عین حال اگر جانب عفاف را رعایت کنند و خود را پوشیده دارند بهتر است و خدا شنوا و داناست.».

مقصود از «قواعد» کیانند؟ مقصود زنان سالخوردهای هستند که از جنبه زن بودن بازنشسته شدهاند، یعنی دیگر مطلوب مرد- از نظر جنسی- واقع نمیشوند و لذا امیدی به ازدواج ندارند. ممکن است طمع داشته باشند ولی امید ندارند. جمله «انْ یضَعْنَ ثِیابَهُنَ» میفهماند که زن دو نوع لباس دارد: یکی لباس بیرون و دیگر لباس داخل منزل. آنچه رخصت داده شده است این است که زنان سالخورده میتوانند لباس رو را دربیاورند ولی در عین حال به آنها اجازه خودنمایی و خودآرایی داده نشده است.

در روایات اسلامی حدود برداشتن پوشش برای زنان سالخورده تعیین گردیده است و ذکر شده که جایز است روسری خود را بردارند:

الْحَلَبِی عَنْ ابی عَبْدِاللَّهِ علیه السلام انَّهُ قَرَأَ «* انْ یضَعْنَ ثِیابَهُنَّ»قالَ: الْخِمارُ وَالْجِلْبابُ.