مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٧١ - پاسخهای استاد

قبل از اسلام در میان بعضی ملل حجاب وجود داشته است.

حقیقت این است که بحثهای تاریخی در این گونه مسائل بر پایههای محکمی استوار نیست، زیرا معمولًا مورخین در این گونه مسائل حدسیات خودشان را نیز مخلوط کردهاند، و لهذا این بحثها علاوه بر اینکه چندان ارزشی ندارد، براساسی استوار هم قرار ندارد.

پاسخ عدم توجه به جریانات تاریخی از ارزش استدلالهای بعدی میکاهد و قضاوتها ناشی از بیخبری تلقی میشود. تاریخ آنچنان هم بیاعتبار نیست.

***. صفحه ٣٨٦.

علیهذا حجابی که در قوم یهود معمول بوده است از حجاب اسلامی- چنانکه بعداً شرح خواهیم داد- بسی سختتر و مشکلتر بوده است.

این لحن ایهام میکند که دستور اسلام سخت بوده ولی دستور ادیان دیگر سختتر، و به عبارت دیگر اعتراض بر همه ادیان وارد است ولی بر اسلام کمتر.

پاسخ مگر میشود دستوری دستور باشد و خالی از سختی باشد؟! کلمه «تکلیف» از ماده «کلفت» است که مفهوم مشقّت دارد. آنچه نباید باشد «حرج» است که در اسلام نیست؛ اسلام هم از «لاحرج» دم زده نه از «لاکلفة» و عسر هم فوق کلفت است.

***. صفحه ٣٨٧.

در جلد ١١ صفحه ١١٢ (ترجمه فارسی) میگوید:

«ارتباط عرب با ایران از موجبات رواج حجاب و لواط در قلمرو اسلام بود. عربان از دلفریبی زن بیم داشتند و پیوسته دلباخته آن بودند و نفوذ طبیعی وی را با تردید معمولی مردان درباره عفاف و فضیلت زن تلافی میکردند. عمر به قوم خود میگفت با زنان مشورت کنند و خلاف رأی ایشان رفتار کنند. ولی به قرن اول هجری مسلمانان زن را در حجاب نکرده بودند، مردان و زنان با یکدیگر ملاقات