مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٠٠ - چند شوهری
کمونیسم جنسی. میگویند در بعضی قبایل چند برادر مشترکاً با چند خواهر ازدواج میکردهاند یا گروهی از مردان یک طایفه بالاشتراک با گروهی از زنان طایفه دیگر ازدواج میکردهاند.
ویل دورانت در جلد اول تاریخ تمدن صفحه ٦٠ میگوید:
«در بعضی نقاط ازدواج به صورت دسته جمعی صورت میپذیرفته به این معنی که گروهی از مردان یک طایفه گروهی از زنان طایفه دیگر را به زنی میگرفتهاند. در تبت مثلًا عادت بر آن بوده است که چند برادر چند خواهر را به تعداد خود به همسری اختیار میکردهاند به طوری که هیچ معلوم نبود کدام خواهر زن کدام برادر است و یک نوع کمونیسم در زناشویی وجود داشته و هر مرد با هر زن که میخواسته همخوابه میشده است. سزار به عادت مشابهی در میان مردم قدیم انگلستان اشاره کرده است. از بقایای این حوادث عادت همسری با زن برادر پس از مرگ برادر را باید شمرد که در میان قوم یهود و اقوام دیگر قدیم شایع بوده است.»
نظریه افلاطون
آنچنانکه از کتاب جمهوریت افلاطون برمیآید و عموم مورخین آن را تأیید میکنند، افلاطون در نظریه «حاکمان فیلسوف و فیلسوفان حاکم» خود برای این طبقه اشتراک خانوادگی را پیشنهاد میکند، و چنانکه میدانیم برخی از رهبران کمونیسم در قرن ١٩ نیز اینچنین پیشنهادی نمودند ولی بنا به نقل کتاب فروید و تحریم زناشویی با محارم در اثر تجارب تلخ و فراوان، در سال ١٩٣٨ از طرف برخی از کشورهای نیرومند کمونیستی قانون تک همسری یگانه قانون رسمی شناخته شد.
چند شوهری
شکل دیگر چندهمسری چند شوهری است، یعنی اینکه یک زن در آن واحد بیش از یک شوهر داشته باشد. ویل دورانت میگوید: «این کیفیت در قبیله تودا و بعضی از قبایل تبت قابل مشاهده است».
در صحیح بخاری از عایشه نقل میکند که: