مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٧ - نظریه ویل دورانت
میان دانشمندان غربی وجود دارد آشنا بشوند و از قضاوتهای عجولانه خودداری کنند.
ویل دورانت در فصل هفتم از قسمت چهارم کتاب خود تحت عنوان «عشق» میگوید:
«نخستین نغمه صریح عشق با فرا رسیدن بلوغ آغاز میگردد. کلمه «پوبرتی» که در زبان انگلیسی معنی بلوغ میدهد، با توجه به اصل لاتینی آن به معنی «سن موی» است یعنی سنی که در آن موی بر بدن پسران میروید و مخصوصاً موی سینه که پسران اینهمه به آن مینازند و موی صورت که با صبر سی سی فوس آن را میتراشند. کیفیت و کمیت مو (در صورت تساوی امور دیگر) ظاهراً با قدرت توالد و تناسل بستگی دارد و بهترین وضع آن هنگام اوج گرفتن نشاط زندگی است. این نموّ ناگهانی موی توأم با خشونت صدا جزء صفات ثانوی جنسی است که به هنگام بلوغ عارض پسر میشود. اما طبیعت در این سن به دختران نرمش اطراف و حرکات میبخشد که دیدگان را خیره میسازد و کفل آنان را پهنتر میکند تا امر مادری آسانتر شود و سینهشان را برای شیردادن به کودک پر و برجسته میسازد.
علت ظهور این صفات ثانوی چیست؟ کسی نمیداند ولی نظریه پروفسور ستارلینگ در این میان طرفدارانی پیداکرده است. به موجب این نظریه سلولهای تناسلی به هنگام بلوغ نه تنها تخم و نطفه تولید میکنند بلکه همچنین نوعی هورمون نیز میسازند که داخل خون میشود و مایه تغییرات جسمی و روحی میگردد. در این سن نه تنها جسم از نیروهای تازه بهرهمند میگردد، روح و خوی نیز به هزاران نوع متأثر میگردد. رومن رولاند میگوید: «در طی سالهای زندگی زمانی فرا میرسد که تغییرات جسمانی آهستهای در وجود یک مرد صورت میگیرد و در وجود زن آنچه گفتیم مهمترین همه این تغییرات است ... دلیری و توانایی، دلهای نرم را به تپش میآورد و نرمی و لطافت، میل و هوس زورمندان را بر میانگیزد ...». دموسه میگوید: «تمام مردان، دروغزن و مکار و گزافهگو و دو رو و ستیزه جو هستند و همه زنان خودپسند و ظاهرساز و خیانتکار، ولی در جهان فقط یک چیز مقدس و عالی وجود دارد و آن آمیزش این دو موجود ناقص است ...»