مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٥٤ - فتواها

است و بدیهی است که هیچ گونه مفهوم قبح و زشتی در اینجا وجود ندارد. در آیه ٥٨ سوره نور که قبلًا تفسیر شد سه وقت خلوت (قبل از نماز صبح، نیمروز، بعد از عشاء) به اعتبار اینکه افراد در این وقت لباسها را از تن بیرون میآورند و حفاظی ندارند به نام «سه عورت» خوانده شده است.

صاحب مجمع البیان که از لحاظ شکافتن معانی لغتها در میان مفسران بینظیر و در میان غیرمفسران کم نظیر است در ذیل آیه ١٣ سوره احزاب آنجا که لغت را معنی میکند میگوید:

وَالْعَوْرَةُ کلُّ شَی ءٍ یتَخَوَّفُ مِنْهُ فی ثَغْرٍ اوْ حَرْبٍ. وَ مَکانٌ مُعْوِرٌ وَ دارٌ مُعْوِرَةٌ اذا لَمْ تَکنْ حَریزَةً..

عورت به هر چیز آسیب پذیر که مورد نگرانی است گفته میشود، از قبیل نقاط سرحدی و یا یک امر مربوط به جنگ. مکان مُعوِر و خانه معور یعنی خانهای که استحکام ندارد و آسیب پذیر است.

پس معلوم میشود این تعبیر فقهی مشتمل بر نوعی تحقیر نمیباشد. به زن از آن جهت «عورت» گفته میشود که مانند خانهای بیحصار است و آسیب پذیر میباشد و باید در حصار پوشش قرار گیرد.

اکنون برویم بر سر نقل اقوال فقها. علّامه در تذکرة الفقهاء کتاب الصلاة میفرماید:

«جمیع بدن زن عورت است جز چهره، به اجماع جمیع علما در جمیع شهرها جز ابوبکر بن عبدالرحمن بن هشام که تمام بدن زن را عورت دانسته است و سخن او به حکم اجماع مردود است. از نظر علمای ما (شیعه) دو دست تا مچ نیز مانند چهره است و عورت نیست. مالک بن انس و شافعی و اوزاعی و سفیان ثوری در این جهت با علمای شیعه هم عقیدهاند زیرا ابن عباس در تفسیر سخن خدا: «وَلا یبْدینَ زینَتَهُنَّ الّا ما ظَهَرَ مِنْها» وجه و کفّین را توأماً جزء استثنا شمرده است. اما به عقیده احمد حنبل و داود ظاهری کفّین باید پوشیده شود. و سخن ابن عباس کافی است در رد سخن آنها.»