مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٦٨ - عشق و عفت
اضطراب جسمانی به رقّت روحی تبدیل شود؟ آیا رشد تمدن است که به علت تأخیرانداختن ازدواج موجب میشود تا امیال جسمانی برآورده نشود و به درون نگری و تخیل سوق داده شود و محبوب را در لباس رنگارنگی از تخیلات امیال نابرآورده جلوهگر سازد؟ آنچه بجوییم و نیابیم عزیز و گرانبها میگردد.
زیبایی یک شئ چنانکه خواهیم دید بستگی به قدرت میل به آن شئ دارد، میلی که با ارضاء و اقناع ضعیف میشود و با منع و جلوگیری قوی میگردد.» [١]
هم او میگوید:
«به عقیده ویلیام جیمز حیا امر غریزی نیست، بلکه اکتسابی است. زنان دریافتند که دست و دل بازی مایه طعن و تحقیر است و این امر را به دختران خود یاد دادند ...
زنان بیشرم جز در موارد زودگذر برای مردان جذاب نیستند. خودداری از انبساط، و امساک در بذل و بخشش بهترین سلاح برای شکار مردان است. اگر اعضای نهانی انسان را در معرض عام تشریح میکردند توجه ما به آن جلب میشد ولی رغبت و قصد به ندرت تحریک میگردید.
مرد جوان به دنبال چشمان پر از حیاست و بدون آنکه بداند حس میکند که این خودداری ظریفانه از یک لطف و رقّت عالی خبر میدهد. حیا (و درنتیجه عزیز بودن زن و معشوق واقع شدن او برای مرد) پاداشهای خود را پس انداز میکند و درنتیجه نیرو و شجاعت مرد را بالا میبرد و او را به اقدامات مهم وامی دارد و قوایی را که در زیر سطح آرام حیات ما ذخیره شده است بیرون میریزد.» [٢]
هم او میگوید:
«امروز لباسهای سنگین فشارآور که مانند موانعی بودند از میان رفتهاند و دختر امروز خود را با جسارت تمام از دست لباسهای محترمانهای که مانع حمل بود
[١]. لذات فلسفه، ص ١٣٠[٢]. همان، ص ١٣٣