در مجمع البحرين گويد: معتزله فرقه‌ايست از مسلمين كه به بين المنزلتين، عدم امكان رؤيت خدا در قيامت، عين ذات بودن صفات اللّه، عقلى بودن حسن و قبح اشيا، حادث و مخلوق بودن قرآن، مخلّد بودن اهل نيران معتقدند. بعد از ذكر اين جمله و بعضى از عقائد ديگر ايشان كه اغلب با اماميّه موافقت دارند گويد كه ايشان بنام واصليه و هذليه و نظاميه و جاحظيه و حناطيه (خياطيه خل) و بشريه و معمريه و مزواريه و ثماميه و هشاميه و حائطيه و جبائيه و بهشميه بچندين فرقه مى‌باشند كه على الترتيب اتباع واصل بن عطا، ابو الهذيل علاف، ابراهيم بن سيّار ملقّب به نظام، جاحظ معروف، ابو الحسن بن ابى عمرو خياط (ابو الحسن بن عمرو بن حناط خل)، بشر بن معتمر، معمّر بن عباد، ابو موسى عيسى بن صبيح ملقّب به مزوار، ثمامة بن اشرس نميرى، هشام بن عمرو فوطى، احمد بن حائط، ابو على محمد بن عبد الوهاب جبائى و پسرش ابو هاشم عبد السلام ميباشند. در مقباس الهداية بعد از ذكر فرقه قدريه (كه ما هم در محل خود مذكور داشتيم) گويد كه ايشان را معتزله نيز گويند سپس بنقل فرق مختلفه (چنانچه مذكور داشتيم) پرداخته و شرح زايد را در صورت لزوم موكول بكتب ملل و نحل و ديگر منابع مربوطه ميدارد.

معتمد الدولة- حاج فرهاد ميرزا

- پسر نايب السلطنة عباس ميرزا، بن فتحعليشاه قاجار، اديبى است فاضل و مورّخ كامل، جامع فنون بسيار، از فحول فضلا و ادباى نامى عهد ناصر الدين شاه قاجار كه در تاريخ و جغرافيا و حساب و نجوم و هيئت و هندسه و لغت انگليسى و فنون ديگر آثار بسيارى دارد كه تماما طبع شده و حاكى از تبحّر و كثرت احاطه وى هستند:

١- جام جم كه در سال هزار و دويست و هفتادم هجرت بتأليف آن شروع و در هفتاد و دويم بپايانش رسانده و عدد جمله: تاريخ جهان- ١٢٧٠ ماده تاريخ شروع و عدد جمله:

احوال كره ارض- ١٢٧٢ نيز ماده تاريخ خاتمه آن است ٢- زنبيل كه بمثابه كشكول و حاوى فوائد علميه متفرقه بسيار است ٣- قمقام زخار ٤- كنز الحساب كه شرح فارسى خلاصة الحساب شيخ بهائى است ٥- منشآت ٦- نصاب انگليسى ٧- هداية السبيل.