اسلاميّه‌اى را كه در عهد خلافت عباسى در ايران ظهور يافته‌اند از اول خلقت تا زمان خود حاوى و در ليدن چاپ فوتوگرافى شده است ٢- نزهة القلوب كه يازده سال بعد از تأليف تاريخ گزيده تأليف، هيئت و جغرافيا و افلاك و كواكب و عناصر و اراضى و ممالك و عجائب ربع مسكون را حاوى و در بمباى چاپ شده است. حمد اللّه در سال هفتصد و پنجاهم هجرت وفات يافت. (كف و ذريعة و ١٩٨١ ج ٣ س)

مسعودى‌[١]

مسعودى- على بن حسين بن على‌

- مصرىّ الاصل، بابلىّ الولادة، بغدادىّ النشأة، هذلى القبيلة، ابو الحسن يا ابو الحسين الكنية، مسعودىّ الشهرة و النسب و اللّقب، امامىّ المذهب، از اولاد عبد اللّه بن مسعود صحابى ميباشد كه شهرت مسعودى هم از همين راه است نه بجهت انتساب بمحلّه مسعوده‌نامى از محلات قديمى بغداد (چنانچه بعضى توهّم كرده‌اند) اگرچه اجتماع هردو سبب ممكن ميباشد.

بهر صورت على بن حسين عالمى است فاضل كامل خبير، مورخ ماهر بصير، از ثقات و اعيان علما و مورخين اماميّه و از روات شيعه، محل اعتماد عامّه و خاصّه كه بجهت تحصيل علوم و معارف بفارس و كرمان و جرجان و آذربايجان و ارمنيّه و طالقان و هرات و شام و فلسطين و انطاكيّه و بلاد چين و هند و سند و اكثر بلاد بعيده شرقا و غربا

[١]- مسعودى- لقب مشهورى چندين تن از افاضل علماى اماميه و محدثين عامه ميباشد كه بجهت انتساب بمسعود صحابى پدر عبد اللّه بن مسعود مشهور و يا بجهت انتساب بشخص مسعود نام ديگرى از پدران خود بهمين نسبت شهرت يافته‌اند مثل عبد الرحمن بن عبد اللّه بن عتبة، عتبة بن عبد اللّه و غير ايشان از محدثين عامه و على بن حسين بن على، قاسم بن معن بن عبد الرحمن بن مسعودى امامى از علماى خاصه. ليكن در صورت اطلاق و نبودن قرينه راجع بعلى بن حسين مذكور ميباشد كه شرح حال او را با شرح حال بعضى ديگر از موصوفين بهمين وصف مسعودى مى‌نگاريم. مخفى نماند كه منتسبين بعبد اللّه بن مسعود صحابى را هذلى نيز گويند كه از قبيله هذيل بوده و نسب عبد اللّه مذكور با ده واسطه به هذيل بن مدركة بن الياس بن مضر قريشى مشهور پيوندد.