ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٢٨٢ - مرزبانى- محمد بن عمران بن موسى بن سعد
مرجئه يا مرجيه-
بفرموده تنقيح المقال حرف رابع آن همزه و (ى) حطّى هردو صحيح و بضم اوّل و سكون ثانى و كسر ثالث از ارجاء بمعنى تأخير مشتق و بزعم بعضى عنوان ديگر عامّه و اهل سنّت ميباشد كه گويند خدا نصب امام را بعهده رعيّت موكول داشته است. بزعم ديگرى عنوان ديگر جبريّه بوده و بنابر مشهور فرقهايست كه عمل را جزو ايمان نميدانند و گويند كه ايمان، مجرّد قول ميباشد، معصيت با وجود اصل ايمان بىضرر و طاعت نيز با وجود كفر بىاثر است. بسط مطلب را موكول بكتب مربوطه ميدارد و چون اين عنوان در ضمن بعضى از تراجم احوال مذكور است لذا بطور اجمال تذكّر داده شد.
مرداسى-
لقب رجالى وزير بن محمد بن مرداس است.
مرزبانى- محمد بن عمران بن موسى بن سعد
- يا سعيد كاتب خراسانىّ الاصل، بغدادىّ الولادة، ابو عبد اللّه يا ابو عبيد اللّه الكنية، از مشاهير ادبا و محدّثين و ارباب سير، بسيار كثير الاطّلاع و واسع المعرفة، در روايات خود صادق اللّهجة و بتصديق ابو على فارسى از محاسن دنيا بوده است. بسا بودى كه عضد الدولة پيش درش ايستادى كه در حين بيرون آمدن تفقد حال او را كرده باشد در مذهب بتشيّع مايل بلكه تشيّع او مصرّح به بعضى از ارباب سير بوده و بنقل معتمد در تاريخ يافعى نيز بتشيّع او رفته است، خطيب بغدادى نيز گويد عمده عيب مرزبانى مذهب تشيّع او و روايت كردن وى بطريق اجازه ميباشد و بطريق سماع از مشايخ روايت نكرده و الّا در روايت خود ثقة و محل اعتماد بوده است.
عجبتر آنكه با اين همه تشيّع يا ميل بتشيّع كه داشته نخستين كسى است كه ديوان يزيد بن معاويه را جمع و اشعار او را تدوين نموده و اهميت داده است و بعد از او نيز جمعى ديگر آنها را تدوين كرده و پارهاى اشعار افزودهاند كه از يزيد نبوده است.
ابن خلّكان بعد از اين جمله گويد كه شعر يزيد با نهايت قلت آن در نهايت حسن ميباشد