جانسوز كربلا گفته در تمامى اقطار در نهايت اشتهار است، روى منسوجات متنوعه با خطّ جلى بسيار عالى مينويسند و زينت در و ديوار تكايا و مجالس عزاى حسينى مى‌نمايند.

از زمان خود محتشم تا عصر ما، با وجود همه‌گونه تبدّلات كونى و زمانى اصلا مشمول مرور زمان نشده و مثل اصل مصيبت خود آن بزگوار كهنه نگرديده بلكه آنا فآنا در تجدّد ميباشد. از كثرت تأثيرى كه در قلوب عموم محبّين خانواده رسالت ص و دوستداران اهل بيت عصمت ع دارد بمثابه اين است كه با قلم اندوه و غم نگاشته‌اند و تاروپود كلماتش را با حروف غصّه و الم نسج داده‌اند و در حقيقت در مضمار مسابقت گوى سبقت از ديگران ربوده است. كسى ديگر از شعرا سراغ نداريم كه حايز اين سعادت بوده و شعر مذهبى او بدين پايه رواج عمومى داشته باشد و اين قضيه كاشف از بزرگى و عظمت، كثرت معرفت، خلوص نيّت، اخلاص و صداقت او ميباشد كه بخانواده عصمت ع داشته است. فيا سبحان اللّه از اكابر شعراى نامى هرديارى اشعار بسيارى در استقبال همين دوازده‌بند با همان وزن و قافيه گفته و صنعتها بكار برده و زحمتها كشيده‌اند و البته جزاى خير خدمت دينى خودشان را نيز خواهند ديد لكن نسبت باثر و سوزوگداز قلبى و رواج عمومى اصلا طرف مقايسه با دوازده‌بند محتشمى نميباشد. ما للثرى و الثريا. اين امتياز تنها اثر خلوص نيّت محتشم ميباشد كه فقط و فقط براى خدمت باهل بيت عصمت ع اين اشعار را گفته خصوصا كه با امر رؤيائى آن خانواده بوده است (چنانچه اشاره شد) و اما شعراى ديگر علاوه بر خدمت دينى، استقبال اشعار محتشم را نيز در نظر داشته‌اند.

نگارنده گويد: دور نيست كه سبب امتياز و رواج عمومى اين دوازده‌بند، دو مصراع آن باشد كه در عالم رؤيا از طرف قرين الشرف خانواده عصمت ع بمحتشم القا شده كه بنظر حقيقت نمك آش و چاشنى اين غذاى روحى شده است. چنانكه از بعضى از اهل تتبّع مسموع افتاد، محتشم بعد از وفات برادرش عبد الغنى (چنانچه اشاره شد) بى‌تابى ميكرد، نوحه و مراثى بسيارى درباره او ميگفت، تا شبى در رؤيا حضرت امير المؤمنين ع را ديد كه بدو فرمود چرا در مصيبت برادرت مرثيه گفته و براى فرزندم‌