ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٢٩٨ - مزنى- اسمعيل بن يحيى بن عمرو
سالگى در زبيديّه درگذشت و كراماتى بدو منسوب دارند.
(ص ١٣٧ فر)
مزخرف-
لقب رجالى عبد اللّه بن محمد اسدى و بعضى ديگر است.
مزنى[١]
مزنى- اسمعيل بن يحيى بن عمرو
- يا اسمعيل بن عمرو بن اسحق، مصرىّ البلدة، مزنىّ القبيله و الشهرة، ابو ابراهيم الكنية، از ائمّه فقهاى شافعيّه و از خواص امام شافعى بوده و از وى تفقه نموده است، در فقه و علوم ديگر دستى توانا داشت، بسيار اديب و عابد و زاهد و مجتهد و دقيق الفكر بود، در معانى دقيقه تعمق و غوررسى كرده و با زهد و تقوى و كثرت علم مشهور و مرجع استفاده جمعى وافر از علماى شام و عراق و خراسان بود، نخستين كسيست كه فتاوى شافعى را جمع و تدوين نموده و نسبت بآنها اعرف مردم بشمار ميرفت، چنانچه امام شافعى او را ناصر مذهب خودش ميگفته است. گويند از كثرت زهد و ورع خود بشكرانه هريك مسئله كه در كتاب مختصر نام خود ثبت ميكرد دو ركعت نماز مىخواند و نيز هروقتيكه نماز جماعت از او فوت ميشد بعوض يك نماز بيست و پنج نماز بجا ميآورد كه بحكم حديث نبوى ثواب يك نماز جماعت معادل بيست و پنج نماز انفرادى ميباشد و از تأليفات او است:
١- الترغيب فى العلم ٢- الجامع الصغير ٣- الجامع الكبير ٤- المختصر فى الفروع الشافعية كه در قاهره چاپ شده است ٥- المسائل المعتبرة ٦- المنثور ٧- الوثاق و گويند كه كتاب مختصر مذكور اصل و اساس كتب مصنّفه در مذهب شافعى بوده و هرچه بعد از آن تأليف شده در حقيقت شارح و مفسّر كلمات او هستند. وفات مزنى در بيست و نهم ربيع الاول
[١]- مزنى- بضم اول و فتح يا سكون ثانى لقب رجالى ابراهيم بن سليمان، ابراهيم بن شعيب، ابى بن كعب، احمد بن غزال، محمد بن محمد بن داود، نعمان بن مقرن و بعضى ديگر بوده و نسبت آن در صورت سكون ثانى بشهرى مزن نامى است از بلاد ديلم و در صورت فتح ثانى بقبيله مزينه (بهمان حركه) نامى است از بطون قبيله مضر از قبائل يمن و بنوشته روضات الجنات نام مادر قبيله مزينه زنى مزينه نامى بوده است.