ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٩٩ - كواكبى- ملا ابراهيم
تلامذه پدر خود و على بن محمد سخاوى سابق الذكر بود و دو كتاب تفسير صغير و تفسير كبير تأليف داده كه محل رجوع و اعتماد جلال الدين سيوطى و جلال الدين محلى ميباشند كه در تفسير خودشان كه معروف بتفسير جدلين است از آن دو تفسير كواشى استفاده كردهاند.
كواشى ده سال در آخر عمر نابينا شد و در ماه جمادى الاخره سال ششصد و هشتادم هجرت در موصل درگذشت. (ص ٨٣ ت)
كواكبى[١]
كواكبى- ملا ابراهيم
- از صوفيّه و علما و فقهاى قرن يازدهم هجرت ميباشد كه نخست در مولد خود حلب بتحصيل علم پرداخت. پس باستانبول رفته و از اكابر وقت تحصيل مراتب علميّه نمود، عاقبت در سال هزار و سى و نهم هجرت بقضاوت مكّه منصوب شد و بهمين جهت به قاضى كواكبى هم موصوف گرديد. براى انجام آن مرام قضاوت با كشتى روانه حجاز بوده كه در حوالى جدّه از كشتى بدريا افتاد و غرق گرديد.
كواكبى گفتن او بجهت آن است كه پدر عالى او محمد بن ابراهيم در بدايت حال بصنعت آهنگرى امرار معاش ميكرد و بيشتر نوعى از مسمار ميساخته كه آنرا در عرف مردم آن نواحى كواكبى ميناميدند، بهمين جهت او را كواكبى گفته و سلسله و اولاد او را نيز بنى الكواكبى نامند و چنانچه معمول است گاهى هريك از اين خانواده را نيز مجازا كواكبى گويند. در سلك الدرر در شرح حال ابو السعود بن احمد گويد كه بنى الكواكبى طايفه بزرگى است اهل فضل و رياست و داراى طريقتى مشهور بطريقت اردبيليّه كه بجدّ عالىشان شيخ صفى الدين اسحق اردبيلى (جدّ سلاطين صفويّه) موصول و بهمين جهت داراى شرافت سيادت هم ميباشند بارى عاقبت چنان افتاد كه محمد بن ابراهيم مذكور بصدد تحصيل علم و كمال آمده و در سلك ارباب سلوك منسلك و بدستور مشايخ
[١]- كواكبى- عنوان مشهورى بعضى از افاضل ميباشد كه تذكر ميدهد و وجه نسبت آن نيز در ضمن شرح حال ملا ابراهيم كواكبى مذكور است.