- كلينى رازى، معروف به ثقة الاسلام، مكنّى به ابو جعفر، شيخ مشايخ شيعه، رئيس محدّثين علماى اماميّه، از وجوه و اركان فرقه محقّه كه اوثق و اعدل و اثبت و اضبط ايشان و مروّج مذهب شيعه در غيبت امام ع، ممدوح خاص و عام، مفتى طوائف اسلام، جلالت وى مسلّم فريقين، عامّه و خاصّه در فتاوى بدو مراجعه ميكردند و روى اين اصل به ثقة الاسلام شهرت يافته است و او نخستين كسى است كه در دوره اسلامى بدين لقب اختصاص يافت.

بفرموه ابن اثير مبارك بن ابى الكرم در كتاب جامع الاصول، اين عالم ربّانى مجدّد مذهب اثنى عشرى در رأس قرن سيّم هجرت بوده چنانچه حضرت باقر عليه السلام مجدّد قرن اوّل و حضرت رضا ع مجدّد رأس قرن دويم و سيد مرتضى علم الهدى نيز مجدّد رأس قرن چهارم بوده‌اند. بالجملة، جلالت و عظمت كلينى در علم و فقه و حديث و ورع و تقوى و خدمات دينيّه، بالاتر از آن است كه قلم و رقم را قدرت تحرير و بيان باشد.

موافق آنچه در اول اين كتاب نگارش داده‌ايم كلينى يكى از محمدين ثلثه اصحاب كتب اربعه و صاحب كتاب كافى ميباشد كه يكى از آن چهار كتاب بوده و در مدت بيست سال تأليفش داده و تمامى شيعه‌مذهب خصوصا علماى دينيّه را رهين قلم ميمنت شيم خود نموده است كه در عقائد حقّه اسلاميّه و استنباط احكام دينيّه مرجع اكابر و محل استفاده فحول فقها و محدّثين عظام و بتصديق شيخ مفيد، اجلّ كتب اسلاميّه و اعظم مصنّفات اماميّه‌

[١]- كلينى- در اصطلاح رجالى لقب احمد بن ابراهيم، زينان بن ابى دلف، على بن محمد، محمد بن عقيل، محمد بن يعقوب و جمعى ديگر ميباشد و در اصطلاح فقها در صورت نبودن قرينه منصرف بآخرى است كه بشرح حال او پرداخته و ديگران را موكول بعلم شريف رجال ميدارد. اما نسبت آن بكلين است و حاصل كلام تنقيح المقال آنكه در رى دو موضع كلين نام است يكى بر وزن امير و ديگرى بر وزن زبير و محمد بن يعقوب كلينى مشهور هم از همين دويمى بوده و قبر پدرش يعقوب نيز در آنجا است و اينكه در قاموس، محمد بن يعقوب كلينى را باولى نسبت داده اشتباه است.