خادم اسلامى پاره‌اى از مزاياى حال او را كه بعدا باطّلاع اين نگارنده رسيده ثبت اوراق مينمايد: در سال هزار و دويست و نود و هفتم هجرت در چهار سالگى او والد ماجدش گرفتار انقلابات سياسى افغانستان كه تعصّب امير عبد الرحمن خان نيز با آنها توأم بوده گرديد بحدّى كه ديگر قادر بحفظ مال و جان نبود پس از روى اضطرار بلاهور هند رفت، در اين اثنا آقاى حيدر قلى نيز در اثر معاشرت هندو بچه‌ها زبان هندى را ياد گرفت، در هشت سالگى بتحصيل خواندن و نوشتن پرداخت، استعداد فوق العاده او كه در تحصيل علم داشته جالب حيرت پدر و معلّم گرديد، بفاصله ششماه ايشان را بفراهم كردن وسائل تعلم رياضيّات و زبان انگليسى و اداشت تا در حدود يازده سالگى او پدرش بجهت گرماى غير قابل تحمّل لاهور عزيمت عراق عرب داد و يكنفر معلّم انگليسى را نيز كه در رياضيّات متخصّص بوده براى تعليم وى استخدام و در اواخر سال هزار و سيصد و چهارم هجرت آن معلّم را نيز با افراد خانواده بعراق برده و شش سال در آنجا اقامت نمود. آقاى حيدر قلى از فرصت استفاده كرد و در ظرف اين شش سال علاوه بر تكميل علوم جديده بتحصيل علوم قديمه نيز پرداخت و در خدمت شيخ على اصغر تبريزى و ديگران بتعلّم فقه و حديث و كلام و حكمت و ادبيّات زبان عرب اشتغال يافت تا در سال هزار و سيصد و دهم در خدمت پدر عازم ايران شد و در شهر كرمانشاه با شيخ عبد الرحمن مكى كه از اعاظم علماى مكّه و در علوم و ادبيّات عربيّه از نوادر و در ضبط لغات و معانى كلمات عرب قاموسى متحرّك بوده ملاقات و مجذوب كمالات وى گرديد، بهمين جهت در همان شهر اقامت گزيد و در نزد آن دانشمند يگانه ادبيّات عرب را تكميل نمود و علم حروف و اوفاق و نجوم و رمل و اعداد و ديگر علوم غريبه را نيز تحصيل كرد و بفاصله چند سالى پدرش در اواخر زندگانى خود لقب سردار و سرپرستى خانواده را بهمين فرزند دلبند خود آقاى حيدر قلى موكول داشته و بدرود جهان گفت.

آقاى حيدر قلى از آن ببعد به سردار كابلى شهرت يافته و ببلاد بسيارى مسافرت كرد و در اثر مصاحبت علما و اكابر و مذاكرات علميّه، آفتاب كمالات وى درخشان و