تفاوت بين زمان ظهور و غيبت،فقط از جهت محروم بودن مردم از درك حضور و مباشرت هدايت ظاهرى و تصدّى امور است كه اين به جهتى از جهات-چه بدانيم و چه ندانيم-واقع شده است و مسألۀ غيبت از مسايل روشن و يقينى معارف اسلامى است كه رسول گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و اله و سلّم از آن خبر داده است.

افزون بر هدايت معنوى امام،اصل وجود او هم حكمت و لطف است كه در نظام حكيمانۀ الهى وجود او ضرورت دارد.از سخنان معصومان عليهم السّلام به دست مى‌آيد كه نه فقط پديد آمدن مجموعۀ هستى،بلكه دوام نظام آفرينش،به واسطۀ وجود انوار مقدّس پيامبر صلّى اللّه عليه و اله و سلّم و اهل بيت عليهم السّلام بوده است؛به گونه‌اى كه استمرار وجود موجودات بدون وجود يكى از آن‌ها غيرممكن است.

بايد توجه داشت كه اصل وابستگى ساير ممكنات به امام عليه السّلام و چگونگى آن و مسايل مشابه آن را دانشمندان و عالمان حكمت و عرفان با دلايل عقلى و فلسفى و عرفانى در محل خود اثبات كرده‌اند؛چنان‌كه به وسيلۀ وحى و خبر آنان كه با عالم غيب ارتباط و اتصال دارند و از غيب عالم و علم كتاب و رابطه نهانى و پنهانى ممكنات با يكديگر-به اذن الهى و به عنايت و لطف او-مطلع مى‌باشند نيز ثابت است.طبق همين اطلاعاتى كه ايشان به ما مى‌دهند،بر فرض كه دليل عقلى مستقلى هم نباشد،به آنچه خبر مى‌دهند اعتقاد مى‌يابيم؛زيرا براى تحقيق اين گونه موضوعات-به ويژه تفاصيل آن -راهى مطمئن‌تر و باوربخش‌تر از وحى و اخبار انبيا و اوصياى آن‌ها نيست. [١]

در روايات فراوانى به اين حقيقت اشاره شده كه جهان هستى به بركت وجود انوار پاك معصومان عليهم السّلام آفريده شده است.

رسول گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و اله و سلّم خطاب به مولاى متقيان عليه السّلام فرمود:

يا علىّ!لو لا نحن ما خلق اللّه آدم و لا حوّاء و لا الجنّة و لا النّار و لا السّماء و لا الأرض...؛ [٢]

اى على!اگر ما نبوديم،خداوند،آدم و حوا را و بهشت و جهنم و آسمان و زمين را خلق نمى‌كرد....

[١] .صافى گلپايگانى،لطف اللّه،وابستگى جهان به امام زمان عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف،ص ٧.

[٢] .شيخ صدوق،عيون اخبار الرضا عليه السّلام،ج ١،ص ٢٦٢.