درسنامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ١٩٢ - آرا و عقايد باب
زمان،ميرزا تقى خان اميركبير-صدر اعظم ناصر الدين شاه-تصميم به قتل على محمد و فرونشاندن فتنه بابيه گرفت و براى اين كار،از عالمان فتوا خواست.برخى عالمان به دليل دعاوى گوناگون و متضاد او و رفتار جنونآميزش،شبهه ديوانه بودن را مطرح كرده و از صدور حكم اعدام او خوددارى كردند؛اما برخى ديگر وى را مردى دروغگو و رياستطلب شمردند و به قتل او حكم دادند.على محمد همراه يكى از پيروانش در ٢٧ شعبان ١٢٦٦ در تبريز اعدام شد. [١]وى پيش از مرگ خود،ميرزا يحيى نورى،معروف به صبح ازل را جانشين خود معرفى كرد.
آرا و عقايد باب
عقايد باب را مىتوان عقايدى آميخته از تعاليم صوفيان،باطنىها،غاليان شيعه و شيخيه دانست كه با برداشتى باطنى از برخى آيات و روايات و تغيير و تبديل آن و احكام و قوانين به صورت يك مذهب و مسلك،بين بابيان ترويج شده است؛ازاينرو مىتوان گفت سيّد على محمد باب از آغاز دعوت خود،عقايد و آراى متناقضى ابراز داشت.
آنچه از مهمترين كتاب او نزد پيروانش،يعنى كتاب بيان،فهميده مىشود آن است كه وى خود را برتر از همۀ انبياى الهى و مظهر نفس پروردگار مىپنداشته است [٢]و عقيده داشته كه با ظهورش،آيين اسلام منسوخ و قيامت موعود در قرآن،به پا شده است. [٣]به علاوه،سيّد على محمد خود را«من يظهره اللّه»خوانده است و در ايمان پيروانش بر آن،تأكيد فراوان دارد. [٤]سيّد على محمد در حقانيت اين آرا پافشارى كرده و در برخورد با افرادى كه بابى نباشند،خشونت بسيارى را سفارش كرده است.در بيان فارسى،فرمان مىدهد همه كتابها را محو و نابود كنند؛جز كتبى كه درباره آيين وى پديد آمده يا مىآيد.همچنين تأكيد كرده است پيروانش جز كتاب بيان و آنچه بدان
[١] .ر.ك:اعتضاد السلطنه،فتنه باب.
[٢] .بيان عربى،ص ١.
[٣] .لوح هيكل الدين،ص ١٨.
[٤] .بيان عربى،ص ٥-٦.