درسنامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ١٧٦ - ٤ حسين بن منصور حلاج

٣.ابو طاهر محمد بن على بن هلال

همان‌گونه كه پيش از اين نيز ياد شد،ابو طاهر محمد بن على بن بلال در ابتداى كار، نزد امام حسن عسكرى عليه السّلام فردى مورد اعتماد بود و رواياتى چند از آن حضرت نقل كرده است؛ولى رفته‌رفته به سبب پيروى از هواى نفس،راه انحراف در پيش گرفت و مورد مذمت خاندان وحى واقع شد.وى،ادعا كرد وكيل حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف است.او نيابت نايب دوم حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف را منكر شد و دربارۀ اموالى كه نزد وى جمع شده بود تا به حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف برساند،خيانت كرد. [١]

نايب دوم،زمينۀ ديدار وى را با حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف فراهم كرد.امام به وى فرمان داد:اموال را به نايبشان رد كند؛اما او در دشمنى و انحراف خود باقى ماند.پايان كارش آن شد كه توقيعى از ناحيه مقدسه حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف،مبنى بر لعن و نفرين و بيزارى از وى-در ضمن افرادى ديگر از جمله حلاج و شلمغانى-صادر شد.

٤.حسين بن منصور حلاج

حسين بن منصور حلاّج،حدود سال ٢٤٤ ق در قريه«طور»از قراى بيضاى فارس(هفت فرسنگى شيراز)زاده شد.وى با پدرش منصور از بيضا،به واسط رفت و در آن‌جا علوم اسلامى را آموخت و در بيست سالگى به بصره رفت.مريد صوفى آن سامان شد و به دست او خرقه تصوّف پوشيد.در سال ٢٧٠ ق به مكه سفر كرد و از آن‌جا به اهواز رفت و به دعوت پرداخت.حلاج براى دعوت به مذهب صوفيانه خود-كه جنبه«حلولى» داشت-به مسافرت مى‌پرداخت.وى در آغاز خود را رسول امام غايب و باب آن حضرت معرفى مى‌كرد؛به همين سبب علماى علم رجال شيعه،او را از مدعيان«بابيّت» شمرده‌اند.

نام او ابو المغيث حسين بن منصور حلاّج بود كه در سال ٣٠٩ ق كشته شد.حلاّج پس از ادعاى بابيّت،بر اين شد كه ابو سهل اسماعيل بن على نوبختى(متكلم امامى)را در سلك ياران خود درآورد و به تبع او،هزاران شيعه امامى را كه در قول و فعل تابع او